Bài giảng về Thống kê Sinh học (Biostatistics) - GS
Nguyễn Văn Tuấn
Vài hàng nói đầu
Trong
thời gian qua, qua trang nhà
www.ykhoa.net tôi đă nhận được rất như thư từ bạn đọc hỏi han và tham vấn về
các vấn đề nghiên cứu y khoa. Một trong những câu hỏi mà tôi thường hay gặp là
phương pháp phân tích số liệu y khoa và phương pháp ước tính cở mẫu cho nghiên
cứu. Đây là những vấn đề liên quan trực tiếp đến thống kê sinh học và dịch tễ
học, một chủ để rộng lớn, mà tôi không thể nào trả lời trong một email ngắn hay
vài trang giấy được. Cho nên, các bạn đọc thông cảm cho là có lúc tôi trả lời
không đầy đủ, không phải v́ thiếu nhiệt t́nh mà v́ “lực bất ṭng tâm” và qui mô
của vấn đề. Thế nhưng tôi chợt nhớ ra rằng nhiều năm trước đây tôi từng soạn
một số bài giảng (lecture notes) căn bản về chủ đề này cho sinh viên thạc sĩ,
tiến sĩ và các nhà nghiên cứu y học ở Mĩ và Úc. Tôi nghĩ những bài giảng này có
thể giúp ích cho các bạn đọc ở trong nước đang khao khát t́m hiểu. Đó chính là
lí do tôi đưa một phần những bài giảng này lên trang nhà của ykhoa.net để bạn
đọc tham khảo.
Loạt bài giảng này gồm 11 bài, bàn đến các chủ đề như xác suất, phân tích thống
kê theo dạng mô tả, phân tích những khác biệt (như các thử nghiệm tóan z, t,
Chi-square …), phân tích tương quan, phân tích phương sai, phân tích hồi qui
tuyến tính một chiều và đa chiều, và ước tính cở mẫu. Mỗi bài giảng đều có phần
câu hỏi để bạn đọc có thể tự làm lấy và tự kiểm tra xem ḿnh đă tiếp thu như thế
nào. Có bài giảng tôi c̣n đưa vào các chương tŕnh máy tính (viết bằng mă SAS)
để bạn đọc có thể tự sử dụng mà không cần phải tốn công viết mă.
Cố nhiên, v́ đây là những “bản nháp” được viết ra trong lúc bận rộn nhiều việc,
nên chắc chắn sẽ có vài nhầm lẫn trong đó mà tôi chưa kịp sửa chữa. Nếu bạn đọc
phát hiện bất cứ nhầm lẫn nào, xin cứ thư về cho tôi để tôi sửa lại cho lần sau
hoàn chỉnh hơn. Địa chỉ email của tôi là
t.nguyen@garvan.org.au. Sẵn đây tôi cũng xin cám ơn Bác sĩ Phan Xuân Trung,
chủ trang nhà ykhoa.net đă có nhă ư phổ biến những bài viết của tôi cũng như
loạt bài giảng này. Không có ykhoa.net th́ các bạn chắc cũng không có những bài
viết này!
Ư
định của tôi là soạn một cuốn sách bằng tiếng Việt dựa vào những bài giảng này,
thế nhưng v́ thời gian eo hẹp nên tôi vẫn chưa thực hiện được ư định đó. Nếu
bạn đọc nào cảm thấy loạt bài này có ích và muốn hợp tác cùng tôi dịch sang
tiếng Việt th́ tôi hoan nghênh lắm. Trong khi chờ đợi bản tiếng Việt, tôi thực
sự hi vọng các bạn sẽ t́m thấy trong loạt bài này vài điều bổ ích cho công việc
nghiên cứu hay học tập của các bạn.
Nguyễn Văn
Tuấn
Tháng 7 Năm
2005
Một
vài nhắc nhở
Mua sách “Phân tích số liệu và tạo biểu đồ
bằng R”
Workshop
Bài giảng thống kê sinh học
|