www YKHOANET

NGHIN CỨU Y KHOA

Bnh luận y khoa

Bi giảng thống k sinh học - (Biostatistics)

Lm sng thống k

Nghin cứu khoa học

Thống k R

 

GC SINH VIN Y KHOA

Atlas ykhoa

Thng tin sinh vin

Triệu chứng học nội khoa

Thng số Cận Lm Sng

Tim mạchĐiều dưỡng

Hnh ảnh y khoa

 

TRƯỜNG  Y KHOA

ĐH Y Khoa H Nội

ĐH Y Dược TPHCM

ĐH Y Khoa Thi Nguyn

ĐH Y Khoa Huế

ĐH Y Khoa Thi Bnh

ĐH Y Tế Cng Cộng


THĂM D CHỨC NĂNG TIM

Chng ta biết khi cơ thể lm việc nặng, tim sẽ thch ứng bằng cch co bp nhanh để cung cấp đủ mu cho nhu cầu ngoại vi, sau đ tim lại trở vầ trạng thi hoạt động bnh thường. Nhưng ở cc người bắt đầu c những triệu chứng chức năng về tim th thch ứng của tim đi với lc lao động nặng sẽ khc đi: tuỳ mức độ thch ứng m chng ta đnh gi khả năng lm việc của tim, v thể người ta tm ra cc phương php để thăm d chức năng tim. C nhiều phương php thăm d, trong lms ng c thể dng cc phương php sau:

I- NGHIỆM PHP GẮNG SỨC.

- Lấy mạch người bệnh lc nghỉ, xong đề nghị người bệnh chạy tại chỗ, cẳng chn gấp vung gc với đi, mỗi ngy chạy hai lần, chạy một pht, ngừng chạy,lấy mạch ngya 15 giy đầu rồi nhn với 4 để tnh số mạch mỗi pht.

Bnh thường mạch c thể nhanh hơn lc nghỉ 40-50 nhịp mỗi pht v trở về bnh thường sau 2-3 pht, những trường hợp nhịp tim lu trở lại bnh thường l bệnh l (nhất l qu 6 pht trở ln).

- C thể tiến hnh đếm mạch v đo huyết p sau gắng sức bằng cch cho đứng ln ngồi xuống 20 lần trong 30 giy.

Bnh thường sau vận động, huyết p c thể cao ln đến 10mmHg đến 20mmHg. Trong nghiệm php ny, ta đếm mạch 10 giy đầu rồi nhn với 6, đếm mạch pht no xong th đo lun huyết p pht ấy.

Kết quả: sau hai pht trở lại bnh thường l tốt. Sau 3 pht trở lại bnh thường l trung bnh. Sau 4 pht trở lại bnh thường l km.

Huyết p cũng trở lại bnh thường sau nghỉ ngơi 3 pht, nếu lu trở về bnh thường l bệnh l.

II THĂM D NHỊP TIM

Phương php chnh xc nhất l ghi điện tim, nhưng trong thực tế lm sng c thể thăm d sơ bộ qua hoạt động của cc dy thần kinh điều ho nhịp tim l giao cảm v ph giao cảm.

Nghiệm php ấn nhn cầu: ấn mạnh hai nhn cầu trong khoảng 10 giy hoặc ấn mạnh cc ngn tay vo xoang cảnh hai bn (hoặc một bn phải) ở ngang gc xương hm.

Đnh gi:

- Ở những người cường ph giao cảm, nghiệm php ny lm cho nhịp tim chậm hẳn lại.

- Ở những người cường giao cảm, chng ta thấy nhịp tim khng biến đổi, hoặc biến đổi ngược lại l tăng nhịp t im.

III ĐỊNH TỐC ĐỘ TUẦN HON

A- NGUYN TẮC

Tim vo tĩnh mạch khuỷu tay những chất m ki chạy hết vng tuần hon ra mao mạch c biểu hiện m ta biết được, do đtnh được thời gian chất đ lan truyền trong hệ tuần hon. Tuỳ theo chất tim vo, ta sẽ ghi thời gian từ tay đến lưỡi, từ tay đến phổi, v.v ta so kết quả ny với bnh thường để hết tốc độ dng mu nhanh hay chậm m chẩn đon bệnh.

B- MỘT SỐ NGHIỆM PHP ĐO TỐC ĐỘ DNG MU

1. Nghiệm php dng natri sacarinat: tim nhanh trong 2 giy 3ml dung dịch natri sacarinat 50% vo tĩnh mạch cnh tay v dặn người bệnh khi thấy vị ngọt trong lưỡi th bo cho biết, ghi lại thời gian từ lc bắt đầu tim đến lc người bệnh thấy vị ngọt.

Kết quả: bnh thường sau 10 đến 16 giy th người bệnh thấy vị ngọt (Thời gian ny gọi l thời gian tay lưỡi).

2. Dng natri hydrocolat: tim 3ml dung dịch 10% chất ny vo tĩnh mạch khuỷu sẽ thy vị đắng trong lưỡi.

Kết quả: Bnh thường, thời gian tay- lưỡi l 10 giy.

3. Nghiệm php dng te. Pha 0,30g te trong 30ml dung dịch mặn đẳng trương. Tim như trn sẽ thấy te kh thở. Thời gian ny gọi l thời gian tay phổi, bnh thường từ 3 đến 8 giy.

4. Dng magie sunfat (SO4Mg): gy vị đắng sau 15 17 giy.

5. Gần đay người ta dng chất đồng vị phng xạ tim tĩnh mạch rồi lấy my đếm định được tốc độ ring của đại v tiểu tuần hon.

C- ĐNH GI KẾT QUẢ

- Thời gian tay lưỡi ko di: di qua 20 giy trong đa số cc trường hợp suy tim.

- Thời gan tay lưỡi rất ngắn: dưới 10 giy trong lưu lượng tim tăng ln trong cc bệnh cường tuyến gip trạng, thiếu mu, sốt, t, ph do thiếu vitamin B1 ảnh hưởng đến tim, trong cc bệnh tim bểm sinh c cc lỗ thng phải tri, v dụ: trong tứ chứng Fallot.

- Thời gian tay- phổi ko di: trn 8 giy (c thể tới 20 giy hay hơn nữa) trong cc trường hợp cao huyết p tĩnh mạch như vim mng ngoi tim co thắt, tắc tĩnh mạch chủ trn, tắc tĩnh mạch chi trn.

- Thời gian tay- phổi rt ngắn: trong cc trường hợp tăng lưu lượng tim, trong bệnh tim bẩm sinh c lỗ thng từ phải sang tri.

IV THNG TIM

Để đo lượng oxy bo ho trong động mạch, tĩnh mạch đồng thời đo p lực mu trong cc buồng tim v mạch mu lớn (xem phần thng tim).

V ĐO LƯU LƯỢNG MU QUA TIM

Đy l lượng mu do một tm thất của tim bp ra trong một pht, ở người bnh thường, lượng mu do hai tm thất bp ra bằng nhau.

C nhiều phương php tnh lưu lượng của mu qua tim, cổ điển v thng dụng l phương php của Fick tnh theo cng thức:

Lưu lượng tim ml/pht = Oxy tiu thụ 1 pht (ml) x 100 / Oxy (thể tch%) mu động mạch - Oxy (thể tch %) mu tĩnh mạch.

Lượng oxy tiu thụ trong một pht đo bằng my ( như khi lm chuyển ho cơ bản), cn lượng oxy bo ho trong mu động mạch th lấy mu ở động mạch đi, lượng oxy bo ho trong mu tĩnh mạch hoặc trong buồng tim phải lấy khi thng tim phải.

Ở người lớn lưu lượng ny độ 5 lt; trong cc bệnh tim, lưu lượng ny giảm xuống, c khi chỉ cn 2 -3 lt.

VI PHƯƠNG PHP PHA LONG CHẤT MU

Người ta dng một chất mu tim nhanh vo nhĩ phải rồi lấy mu ra ở một chỗ khc trn đường động mạch v tnh đậm độ chất mu, vẽ ra một một đồ thị biu diễn nồng độ chất mu theo thời gian. Biết số lượng chất mu tim vo l 1, biết nồng độ C trung bnh trong mu trong một thời gian T, người ta tnh được lưu lượng tim mỗi pht D:

Trong đ I tnh bằng mg, C tnh bằng mg/l; Tnh bằng giy. (Cng thức biểu hiện lưu lượng một giy, phải nhn với 60  để tnh ra lưu lượng pht). Cũng theo nguyn l pha long, người ta cn dng chất chỉ thị l một chất c nhiệt độ nng hơn hoặc lạnh hơn  nhiệt độ mu (phương php nhiệt pha long), dung dịch thường dng l dịch mặn đẳng trương nng hoặc lạnh.

Mục lục

Chương 10: Cc hội chứng ton thn
Chương 07: Triệu chứng học về nội tiết
Chương 03: Triệu chứng học bộ my h hấp
Chương 06: Triệu chứng học hệ thống thận Tiết niệu
Chương 09: Triệu chứng học hộ my vận động (cơ, xương, khớp)
Chương 02: Triệu chứng học bộ my tuần hon
Chương 05: Triệu chứng học về mu
Chương 08: Triệu chứng học thần kinh
Chương 01: Đại cương
Chương 04: Triệu chứng học bộ my tiu ho

 

Bi vở tham gia YKHOANET

xin gởi bằng email đến bacsi@ykhoa.net

 


 

Website YKHOANET.COM khai trương ngy 24/12/2000

Website YKHOANET - Y KHOA VIỆT NAM
www.ykhoanet.com  v www.ykhoa.net  

Web Master: Dr PHAN XUAN TRUNG - phanxuantrung@ykhoa.net