LÀM THẾ NÀO ĐỂ CÂN NẶNG CHUẨN VÀ HUYẾT ÁP CHUẨN?
Đào
Duy An(1)
Chủ đề Ngày
Tăng huyết áp Thế giới 17/5/2010 là : “Cân nặng chuẩn, huyết áp
chuẩn”. Đây là lần thứ sáu Liên đoàn Tăng huyết áp Thế giới tổ
chức ngày này nhằm giúp nâng cao nhận thức cộng đồng về tăng
huyết áp và khuyến khích mọi người ngăn ngừa và kiểm soát tăng
huyết áp. Thế giới hiện có: (1) 1,5 tỉ người tăng huyết áp mà
hàng năm 7 triệu người chết và (2) 1 tỉ người thừa cân mà trong
đó ít nhất 300 triệu người béo phì. Béo phì dẫn đến tăng huyết
áp và kéo theo những hệ lụy chết người khác. Đây là 2 bệnh dịch
thời đại.
Phát hiện
tăng huyết áp và béo phì khó không?
Chỉ cần một
huyết áp kế, một cân có gắn thước và người đo chuẩn là xác định
được tăng huyết áp và béo phì. Đo huyết áp tại cơ sở y tế hoặc
đo tại nhà (với máy đo chuẩn và đúng quy trình). Huyết áp
chuẩn là 115/75 mm Hg. Cân nặng và chiều cao giúp đo cân nặng
chuẩn (biểu hiện qua chỉ số khối cơ thể trong khoảng
18,5-24,9 kg/m2, xác định bằng cách lấy cân nặng tính
bằng kilogram chia cho chiều cao tính bằng mét).
Ngăn ngừa
tăng huyết áp và béo phì thế nào?
- Bỏ hoặc
không hút thuốc lá.
- Ăn thanh
tịnh: ăn lạt (tổng lượng muối ăn vào mỗi ngày ít hơn 6 g);
ăn nhiều rau, trái cây, cá; ăn ít thịt.
- Uống rượu
bia ít và điều độ đối với người có uống rượu (nam uống từ
14 cữ trở xuống mỗi tuần; nữ uống từ 9 cữ trở xuống mỗi tuần;
một cữ tương đương 1 lon bia 333 hoặc 250 mL rượu gạo).
Người không biết uống rượu bia thì không nên uống.
- Rèn luyện
thể lực mức độ trung bình: mỗi ngày 30-45 phút với các hình
thức như đi bộ nhanh (7 km/giờ), đi xe đạp nhanh,
chạy chậm, chơi bóng bàn, bơi.
- Giữ bình
thản.
Kiểm soát
huyết áp và béo phì
Nếu bị tăng
huyết áp và hoặc béo phì thì hãy kiên nhẫn chữa trị theo thầy
thuốc hướng dẫn nhằm đưa huyết áp và cân nặng về chuẩn và hạn
chế tối đa biến chứng.
Thực trạng
Chỉ cần đo
huyết áp là biết tình trạng huyết áp. Tuy nhiên, trên thế giới
gần một nửa không biết mình bị tăng huyết áp còn tại Việt Nam
thì chỉ 32% người dân biết mình bị tăng huyết áp.
Tỷ lệ tăng
huyết áp cũng như thừa cân gồm cả béo phì tại Việt Nam ước
khoảng 16,8% và đang có xu hướng tăng dần do lối sống đô thị hóa;
vì vậy nỗ lực ngăn ngừa tăng huyết áp và béo phì xem ra là giải
pháp lợi chi (cost-effective) nhất như ông bà nhận định “phòng
bệnh hơn chữa bệnh”. Nỗ lực “cân nặng chuẩn, huyết áp chuẩn”
phụ thuộc mỗi cá nhân, tầm nhìn y tế của chính phủ và dấn thân
của thầy thuốc tăng huyết áp.
Mong thay!
(1)
Thạc sỹ Y học; Ủy viên Ban chấp hành Hội Tăng huyết áp
Việt Nam; Bác sỹ trưởng, Vietcare Co., Ltd, TpHCM; Trưởng Phòng
khám Sông Trà, TpHCM. |
