|
Liều lượng melamine bao nhiêu
là an toàn?
Nguyễn Văn Tuấn
Hiện nay, câu chuyện melamine đang gây
hoang mang cho người tiêu dùng trong nước. Một số báo chí hình
như có xu hướng giật gân, đưa tin vật dụng này đến đồ dùng khác
chứa melamine (chẳng hạn như
bài này) với hàm ý bất cứ sản phẩm nào có melamine là nguy
hiểm. Nhưng trong thực tế thì khó mà khái quát hóa một cách đơn
giản như thế, bởi vì dữ liệu khoa học chưa đầy đủ, nhất là dữ
liệu về mối liên hệ giữa melamine và con người.
Vấn đề không phải là vật dụng hay thực phẩm
hàm chứa melamine, vì nhiều hàng hóa lưu hành trên thị trường
đều hàm chứa một ít melamine. Điều này cũng dễ hiểu, bởi vì hóa
chất này được sử dụng trong các qui trình sản xuất giấy và bao
bì cho nhiều loại hàng hóa gia dụng. Do đó, không có gì đáng
ngạc nhiên khi tìm thấy melamine trong các vật gia dụng này.
Liều lượng dung nạp melamine an toàn cho
một người
Vấn đề là liều lượng melamine cỡ nào có thể
gây tác hại đến sức khỏe cho con người. Câu hỏi này khó có câu
trả lời dứt khoát, bởi vì phần lớn dữ liệu về tác hại của
melamine trong quá khứ được thu thập qua thí nghiệm trên chuột,
chó và mèo, chứ không phải trên người (và cũng chẳng có nhà khoa
học nào dám làm thí nghiệm trên người).
Tuy nhiên, sau khi các chuyên gia về an
toàn thực phẩm trên thế giới thảo luận qua email, họ nhất trí
rằng nồng độ melamine dung nạp hàng ngày có thể chấp nhận được
(tiếng Anh là tolerable daily intake hay TDI) là 0.5 mg/kg cân
nặng. Ở Mĩ, Cục quản lí thực phẩm và dược phẩm (FDA) đề nghị
TDI 0.63 mg/kg cân nặng. Xin nói thêm rằng ngưỡng an toàn 0.5
mg/kg cân nặng được xem là “bảo thủ”, tức rất nghiêm ngặt.
Khái quát hóa từ tiêu chuẩn trên, chúng ta
có thể nói cứ mỗi kg cân nặng, một người có thể hấp thu 0.5 mg
melamine mỗi ngày. Chẳng hạn như một em bé cân nặng 20 kg thì
liều lượng melamine an toàn là 10 mg/ngày; hay một người lớn
nặng 60 kg thì có thể dùng 30 mg/ngày mà không gây tác hại đến
sức khỏe.
Nồng độ an toàn cho sữa và thực phẩm
Trên đây là liều lượng melamine an toàn mà
con người có thể dung nạp hàng ngày. Câu hỏi tiếp theo là: nồng
độ melamine trong sữa (hay thực phẩm nói chung) bao nhiêu là an
toàn? Theo các chuyên gia ở New Zealand và Âu châu thì nồng độ
melamine an toàn trong sữa và thực phẩm là 5 ppm (5 phần
triệu). Nồng độ này được đưa ra với tinh thần bảo thủ (tức thấp
hơn 100 lần cho phép). Cần nói thêm rằng 5 ppm có nghĩa tương
đương với 1 giọt mực trong một bồn 52 lít nước.
Cho đến nay qua theo dõi báo chí, tôi chưa
thấy sản phẩm sữa nào ở nước ta có nồng độ melamine ở mức nguy
hiểm. Theo báo chí, qua xét nghiệm một số sữa lưu hành trên thị
trường thì nồng độ melamine cao nhất là 6 ppm, tức cũng chưa thể
xem là có nguy hại cho sức khỏe.
Vì thế, tôi nghĩ giới truyền thông không
nên đưa những thông tin mang tính báo động có thể gây hoang mang
trong công chúng, thậm chí
có thể làm thiệt hại đến những nông dân Việt Nam đang làm ăn
lương thiện cung cấp sữa cho thị trường. |
