Tṛ chuyện về t́nh yêu, giới tính, sức khỏe Một số vấn đề chung của cả hai giới* Về sinh lư Dinh dưỡng tuổi dậy th́ Ở cái tuổi ăn tuổi ngủ này, bạn cần “nạp” nhiều chất dinh dưỡng. Các cụ vẫn dạy “ăn sam ăn sưa”, có nghĩa là phải ăn nhiều thức ăn khác nhau, đủ cả rau, quả, thịt, cá, tôm, cua... mới đảm bảo dinh dưỡng, khoáng chất và sinh tố quan trọng cần thiết cho cơ thể phát triển. Bạn gái bị mất máu mỗi khi hành kinh cần thường xuyên ăn các thực phẩm có nhiều sắt như rau xanh (muống, cải, mùng tơi, ngó...), thịt đỏ (thịt lợn, thịt ḅ, gan). Cơ thể bạn như cái cây đang vươn cành nhú lộc. Cây sẽ c̣i và rũ xuống nếu đất thiếu chất màu, cũng như bạn sẽ không lớn được nếu ăn uống không đủ chất dinh dưỡng và năng lượng. V́ vậy, khi không có bác sĩ nào chẩn đoán là bị bệnh béo ph́ th́ bạn đừng ăn kiêng nhé. Trứng cá Trứng cá là sản phẩm của các tuyến chất nhờn bên dưới da. Khi bạn dậy th́, các tuyến này hoạt động mạnh hơn, việc đào thải qua da mạnh hơn. Bă nhờn nếu không thoát ra mà nằm lại ở lỗ chân lông th́ dần dần sẽ tích lại thành một “cục” nhỏ màu trăng trắng vàng vàng dưới da. Đó chính là trứng cá. Thường th́ đến 20 tuổi, trứng cá sẽ giảm dần hoặc hết hẳn. Trứng cá của mỗi người phản ứng khác nhau với các yếu tố kích thích. Có bạn lên nhiều trứng cá khi thức khuya, khi có điều lo lắng, lúc gần kỳ thi. Một số bạn bị lên trứng cá khi sắp hành kinh, hoặc sau khi uống cà phê, uống chè, hút thuốc. Nếu nhận thấy có một yếu tố kích thích trứng cá mọc, bạn hăy tránh nó đi. Ăn nhiều rau quả và thức ăn nhiều chất xơ sẽ giúp bài tiết dễ dàng và có thể có tác dụng đối với trứng cá. Bạn cũng nên rửa mặt sạch sẽ, chà xát mặt nhẹ nhàng giúp cho máu lưu thông. Tuy nhiên, đừng rửa quá nhiều v́ như vậy sẽ làm da mặt khô, các tuyến tiết thêm chất nhờn, có thể làm trứng cá nặng thêm. Đa số các nốt trứng cá đều nhỏ và tự biến đi, chỉ một số ít là lớn và tồn tại lâu. Tốt nhất bạn đừng nặn trứng cá, v́ có thể làm trứng cá lan ra. C̣n nếu “không thể đừng được”, bạn chỉ nên nặn các nốt “đă chín” và dễ nặn. Trước khi nặn, bạn hăy rửa tay thật sạch để tránh nhiễm trùng. Khi nặn, bạn hăy khéo léo để không làm tổn thương vùng xung quanh, tránh tạo sẹo. Bạn hăy thận trọng với những nốt trứng cá ở quanh miệng v́ đây là “khu vực cấm”. Trứng cá ở đây nếu bị nặn non hoặc nặn bằng tay bẩn sẽ có thể gây nhiễm trùng rất nặng (đinh râu), sẽ đau và xấu hơn nhiều. Thông thường trứng cá không phải là vấn đề lớn, nhưng nếu thường xuyên bị nhiều nốt trứng cá bọc, to, có mủ hoặc trứng cá để lại sẹo xấu, bạn có thể t́m đến bác sĩ da liễu để khám và điều trị . Mùi cơ thể Khi dậy th́, các tuyến mồ hôi tăng cường hoạt động, chất tiết mồ hôi đổ nhiều khiến cơ thể một số bạn có mùi khác đi, rơ nhất là mùi ở nách và cơ quan sinh dục. Mùi cơ thể mỗi người một khác. Người thính mũi coi nó là một đặc điểm nhận dạng, là sự hấp dẫn riêng. Nhưng có nhiều bạn khó chịu v́ nách có mùi hôi. Thực ra mồ hôi mới ra khỏi cơ thể không hôi, nhưng sau đó bị vi khuẩn phân huỷ nên có mùi, có người hôi, có người không. Cách xử lư tốt nhất là mặc áo bằng vải cotton thấm ẩm và thoáng khí, để mồ hôi dễ bay hơi. Ngoài ra, cần tắm rửa, thay áo thường xuyên để nách không kịp hôi. Có bạn dùng chanh hoặc phèn chua xát vào nách sau khi tắm để giảm mùi hôi, bạn hăy thử xem. Nếu ở thành phố, bạn có thể t́m mua chất khử mùi. Cơ quan sinh dục có mùi nồng mạnh là thường, bạn chớ bao giờ dùng chanh, chất khử mùi hay nước hoa... để giảm mùi nhé. Lư do là các chất đó có thể làm mất cân bằng các vi khuẩn nơi đây, gây bệnh hoặc gây dị ứng cho da. Bạn chỉ nên rửa hằng ngày với ít xà pḥng thơm mà thôi. * Về tâm lư Tuổi dậy th́ cũng là tuổi h́nh thành tính cách, suy nghĩ, cách sống. Cha mẹ và thầy cô ngày ngày hướng dẫn bạn, chuẩn bị cho bạn vào đời. Nhưng ngoài những lời dạy của cha mẹ và thầy cô, bạn c̣n xem sách báo, phim ảnh và nghe bao chuyện của bạn bè, của người ngoài đường phố. Tất cả đều ảnh hưởng đến suy nghĩ của bạn. Chẳng đáng ngạc nhiên khi bạn bối rối về cơ thể ḿnh hoặc không biết cách xử sự trong quan hệ với một người bạn khác giới đặc biệt. Chúng ta hăy cùng bàn nhé. Cảm nhận về cơ thể ḿnh Mỗi con người có một bộ nhiễm sắc thể quy định các đặc điểm của cơ thể. Đây là yếu tố hàng đầu quyết định h́nh dáng cơ thể bạn, sau đó mới đến dinh dưỡng, tập luyện. Bộ nhiễm sắc thể rất phong phú nên con người mỗi người một vẻ. Vậy mà có không ít bạn gái đau khổ v́ không có vóc dáng cao, thân h́nh mảnh, bộ ngực lớn như người mẫu. Không ít bạn trai tự dằn vặt v́ cơ thể không vạm vỡ to cao như các chàng lực sĩ. Bạn nên biết rằng, những người mẫu đó chỉ chiếm tỷ lệ rất thấp so với toàn thể dân số. V́ vậy chẳng nên so b́ với họ. Cũng xin hỏi bạn: Cái đẹp là ǵ? Cái đẹp là thứ không có công thức, khuôn mẫu. Ở đời có bao vẻ đẹp khác nhau. Người này có đôi mắt đẹp, người khác có nụ cười duyên... Bạn cũng có thể rất đẹp nếu có một nét tính cách đẹp như ḷng nhân ái, tính tự tin, sự chân thành, sức sống dồi dào... Muốn đẹp về h́nh thể, bạn hăy ăn uống tốt, vận động nhiều, tập luyện thể dục thể thao. Nhưng bạn nên tâm niệm rằng dù không giống người mẫu hay lực sĩ, bạn vẫn đẹp một vẻ đẹp riêng của ḿnh. Bạn không tin ư? Hăy thử làm một bài tập này: Không nghĩ đến khiếm khuyết mà hăy dành nửa tiếng t́m ra những điểm hay, điểm đẹp của ḿnh... Thế nào? Chắc không hiếm những điểm mà bạn tự hào phải không? Đừng làm người ưa than văn, bới móc khuyết điểm ở ḿnh, bởi như vậy th́ bạn khó mà đẹp được. Nếu bạn tự tin vào vẻ đẹp của bản thân, tự bạn sẽ toát lên cái đẹp. Bạn cứ thử nghiệm mà xem. Quan hệ giới tính Có nhiều điều cần suy nghĩ trong quan hệ với bạn khác giới của các chàng trai, cô gái ở tuổi dậy th́. Bạn nghĩ ǵ về câu chuyện sau: Sơn và Lam học cùng trường trung học. Lam 17 tuổi, học lớp 11A. Sơn 18 tuổi, học lớp 12H. Hai người chơi chung một hội bạn đông, hay gặp gỡ, chơi thể thao, ca hát, đi chơi. Họ có cảm t́nh và thích ở gần nhau. Trong các chuyến đi xa của hội, Sơn mượn xe máy của bố để chở Lam. Ngoài những buổi đi chơi cả nhóm, hai bạn thỉnh thoảng có hẹn gặp nhau riêng. Họ thích dắt tay nhau đi dọc bờ hồ. Rồi họ ngồi xuống ghế bên hồ tâm sự, trao nhau nụ hôn đầu. Bạn bè bàn tán về cặp Sơn - Lam. Bạn gái thân của Lam ngưỡng mộ Sơn bảnh trai, vui tính. Hai bạn trai chí cốt của Sơn đùa rất bạo: “Kết rồi hả? T́nh yêu thời mới đă “có ǵ” chưa? Kể cho hội này nghe đi”. Những câu đùa ấy tác động đến suy nghĩ của Sơn, khiến cậu nghĩ nhiều hơn đến “chuyện ấy”. Rồi một hôm họ đi vào công viên âu yếm nhau. Họ trở nên rất thân thiết, cả hai cảm thấy xốn xang. Lam có phần hoảng sợ, nhưng Sơn bảo: “Chúng ḿnh yêu nhau mà. Có ǵ khác đâu”. Sơn muốn đi xa hơn, Lam ngăn lại: “Đừng làm thế anh. Đừng mà”. Nhưng Sơn tỏ ra dịu dàng, hôn Lam say đắm và cố nài thêm bằng cả lời nói và hành động. Và thế là họ đă quan hệ t́nh dục. Sau buổi đó, cả hai đều thấy ngượng ngùng. Lam lo sợ, nhưng mỗi lần gặp nhau, Sơn lại nói: “Ḿnh đă làm thế rồi th́ cứ tiếp tục, có sao đâu”. Cả hai đều không nhắc đến những hậu quả có thể xảy ra và cách pḥng tránh. Sau 2 tháng, Lam thấy ḿnh không hành kinh nữa. Cô lo sợ, cầu mong rằng đó chỉ là kinh nguyệt thất thường. Cô không dám nói với ai, kể cả Sơn. May mà mẹ Lam thấy con gái bất thường, đưa cô đi khám và biết là cô có thai. Lam phải nạo thai. Cô rất đau khổ sau việc đó. Mẹ Lam giận con và bạn trai của cô. C̣n Sơn th́ hoảng sợ, hoang mang. Hai bạn căi nhau và ít gặp nhau hơn trước. Rồi họ không c̣n chơi với nhau nữa. Tại sao đoạn kết lại buồn vậy? Chắc bạn có nhiều ư kiến về những việc Sơn và Lam nên làm và không nên làm. Bạn nghĩ ǵ về các câu hỏi dưới đây: - Sơn và Lam có nên quan hệ t́nh dục khi họ c̣n đang ở tuổi học sinh không? - T́nh cảm của họ đă được coi là đủ chín chắn để có quan hệ t́nh dục hay chưa? - Những ảnh hưởng nào có thể xảy ra với Sơn và Lam khi họ không có kiến thức về giới tính, t́nh dục mà cứ “làm liều”? - Khi sự cố xảy ra, họ có nên nói với người lớn tuổi hơn? Họ nên làm ǵ? - Sơn có nên ép Lam quan hệ t́nh dục khi cô không muốn không? - Cách xử sự của Lam như vậy đă thực sự có trách nhiệm với bản thân chưa? Bạn có suy nghĩ ǵ về một đoạn kết thúc khác như sau: Rồi một hôm họ đi vào công viên âu yếm nhau. Họ trở nên rất thân thiết, cả hai cảm thấy xốn xang. Lam có phần hoảng sợ, nhưng Sơn bảo: “Chúng ḿnh yêu nhau mà. Có ǵ khác đâu”. Sơn muốn đi xa hơn, Lam ngăn lại: “Đừng làm thế anh. Đừng mà. Chúng ḿnh c̣n trẻ, c̣n nhiều thời gian mà”. Sơn tỏ ra dịu dàng, hôn Lam say đắm và cố nài thêm bằng cả lời nói và hành động. Nhưng Lam kiên quyết từ chối. Cô giải thích cho Sơn hiểu họ c̣n hai năm học phổ thông nữa, và trong tương lai có thể họ c̣n học cao hơn nữa, họ c̣n rất nhiều việc phải làm trước khi xây dựng gia đ́nh. Sơn tỏ ra luyến tiếc nhưng đồng ư v́ thấy Lam có lư. Hai bạn nhất trí sẽ t́m sách đọc về giới tính, t́nh dục trước khi họ có một quyết định khác về chuyện này... Rồi họ chuyển sang đề tài khác, và một lúc sau, hai người lại cười nói vui vẻ như đă quên chuyện vừa xảy ra. |
