www YKHOANET

Y HỌC CỔ TRUYỀN

Bài thuốc

B́nh luận

Điều trị - Chữa bệnh

Món ăn bài thuốc

Thảo dược

Trà dược - tửu dược

Tự chữa bệnh

Chữa bệnh không dùng thuốc

Xoa bóp chữa bệnh

 

 

Cây cảnh ngày Tết cũng là thuốc chữa bệnh

Tác giả : GS. ĐOÀN THỊ NHU

Trong những ngày Tết Nguyên đán, một số cây cảnh đẹp có vai tṛ quan trọng trong việc trang trí, góp phần đem lại sắc màu rực rỡ cho từng căn hộ gia đ́nh và cảnh quan chung. Ở nước ta, có thể bạn chưa biết những loài hoa, cây cảnh chưng Tết phổ biến như đào, mai, quất và hoa cúc vàng c̣n là những vị thuốc chữa bệnh rất tốt.

CÂY ĐÀO

Cây đào thuộc họ Hoa hồng, là cây nhỏ, cao 3-4m. Lá h́nh mũi mác hẹp, đầu thuôn nhọn, lá ṿ ra có mùi hăng đặc biệt (mùi hạnh nhân). Hoa mọc riêng lẻ, màu hồng thắm (bích đào) hoặc hồng nhạt (đào phai), mọc dày đặc ở cành. Trước khi cây ra lá, gần như không có cuống hoặc cuống rất ngắn, đài có ống h́nh chuông, 5 thùy có rất nhiều lông, tràng gồm 5 cánh mỏng, h́nh trứng ngược. Quả hạch gần như h́nh cầu, đường kính 5-7cm, có một rănh bên, phủ đầy lông tơ mịn, đầu nhọn, đáy tṛn, khi chín màu vàng lục nhạt, đôi khi có những đốm đỏ, hạt cứng, h́nh trứng hơi dẹt, đầu nhọn sắc, có nhiều rănh sâu.

Loài bích đào được trồng nhiều để trang trí trong dịp Tết Nguyên đán. Cây đào có nguồn gốc xa xưa ở Trung Đông và là cây trồng lâu đời ở Việt Nam. Đào được trồng nhiều ở các tỉnh miền Bắc. Ở miền Nam, chỉ được trồng ở một số ít nơi như Đà Lạt (Lâm Đồng).

Đào ra hoa kết quả hàng năm. Thời kỳ sinh trưởng bắt đầu từ mùa xuân kéo dài đến cuối thu, sau đó cây rụng lá và có hiện tượng chồi ngủ qua đông. Cây trồng ở các vùng miền núi khí hậu mát và ẩm ra hoa kết quả nhiều, quả to hơn so với trồng ở đồng bằng.

Công dụng: Ngoài quả đào dùng để ăn, nhân hạt, lá, hoa và nhựa cây đều là những vị thuốc, trong đó nhân hạt được dùng phổ biến hơn. Đào nhân có các tác dụng dược lư sau: Ức chế đông máu, chống dị ứng và chống viêm. Là thuốc chữa ho, bế kinh, đau kinh, ứ huyết sau khi sinh, đau bụng dưới, bí đại tiện, điều trị phụ nữ rối loạn nội tiết tố trong thời kỳ măn kinh đạt kết quả tốt. Liều dùng mỗi ngày 4-8g dưới dạng thuốc sắc.

Nước sắc lá đào thường được dùng ngoài, tắm chữa ghẻ lở, ngứa, ngâm chữa viêm kẽ chân. Chú ư trong lá đào có acid hydrocyanic độc, khi dùng phải cẩn thận, dùng liều vừa đủ.

Nhựa cây đào là một loại popysacarid dùng điều trị tiểu dưỡng chấp. Liều lượng dùng 10g, cho thêm đường kính, đun cách thủy, uống nhiều lần trong ngày. Nhựa đào c̣n được dùng chữa bệnh đái tháo đường với liều 20g tán nhỏ, uống với nước sắc địa cốt b́ và râu ngô, mỗi vị 30g làm thang.

Hoa đào được dùng trong điều trị chứng phù, giúp thông tiểu tiện, chữa đại tiện táo bón. Liều dùng mỗi ngày 3-5g dưới dạng thuốc sắc.

Tài liệu Trung Quốc c̣n nêu vị bích đào can, là quả đào non c̣n xanh bị rụng, phơi hoặc sấy khô. Bích đào can có tác dụng cầm máu, làm bớt ra mồ hôi, chữa thổ huyết, ra mồ hôi trộm, ra máu trong thời kỳ mang thai. Liều dùng 5-10g, sắc nước uống.

BÀI THUỐC CÓ ĐÀO

1. Chữa kinh nguyệt không đều, đau bụng: Đào nhân, hồng hoa, ngưu tất, tô mộc, mần tưới, nghệ vàng. Mỗi vị 6-8g. Sắc nước uống.

2. Chữa bế kinh, ứ huyết, đau kinh: Đào nhân 6g, đương quy 10g, xích thược 10g, hồng hoa 5g, xuyên khung 3g. Sắc nước, chia làm nhiều lần uống trong ngày.

3. Chữa kinh nguyệt không đều, đau bụng, đau đầu, hoa mắt: Đào nhân 5g, quế chi 4g, đại hoàng 3g, mang tiêu 2g, cam thảo 1,5g. Sắc nước uống.

4. Chữa tinh hoàn sưng to: Lá đào, lá cuốn chiếu, mỗi thứ một nắm. Sắc nước uống; Đồng thời giă nhỏ hai thứ lá này, hơ nóng đắp tại chỗ.

CÂY QUẤT

Quất thuộc họ cam quưt. Là cây nhỏ, cao 1-2m, tán lá thường tṛn dẹp. Lá mọc so le, h́nh bầu dục hoặc mũi mác, gốc thuôn hẹp, đầu nhọn (đôi khi hơi lơm), mép lá nguyên, hai mặt nhẵn. Hoa màu trắng, thơm, mọc riêng lẻ ở kẽ lá, đài có 5 răng h́nh tam giác, tràng 5 cánh h́nh bầu dục. Quả h́nh cầu, không dẹt ở hai đầu. Khi chín màu đỏ vàng, vỏ mỏng, dịch quả rất chua.

Quất có nguồn gốc từ Trung Quốc, Nhật Bản và đă được trồng từ lâu đời ở nước ta để làm cảnh và lấy quả ăn. Ở Việt Nam, quất được trồng chủ yếu ở ngoại thành Hà Nội và các tỉnh lân cận. Những năm gần đây, quất được đưa vào trồng ở miền Nam bước đầu có kết quả tốt.

Quất là loại cây phân cành nhiều, sinh trưởng phát triển mạnh trong mùa xuân, hè, ra hoa nhiều hàng năm. Tuy nhiên, người trồng quất thường dùng biện pháp gọi là "đảo quất", nghĩa là đào toàn bộ phần gốc và rễ (c̣n nguyên cả vầng đất) để trên mặt ruộng một ngày một đêm hoặc hơn để ḱm hăm bớt sự sinh trưởng phát triển tự nhiên, điều tiết cho quả chín đúng vào dịp Tết Nguyên đán.

Công dụng: Quả quất được dùng làm thuốc chữa ho, nước giải khát và giúp tiêu hóa. Hạt quất dùng để cầm máu, chống nôn.

BÀI THUỐC CÓ QUẤT:

1. Chữa ho:

a. Quả quất chín, hoa hồng bạch, hạt chanh, mỗi vị 10g. Tất cả rửa sạch cho vào bát cùng với ít đường hoặc mật ong, đem hấp cơm trong 15-20 phút. Nghiền nát, để nguội, cho trẻ uống 3 lần trong ngày.

b. Hạt quất, lá xương bồ, hạt chanh, mỗi vị 10g, mật gà đen 1 cái. Tất cả để tươi giă nhỏ, thêm đường, hấp cơm, chia làm 2-3 lần uống trong ngày.

2. Chữa khó tiêu:

Quả quất chín 1kg, rửa sạch, để ráo nước. Dùng kim châm sâu vào quả 5-6 lỗ. Cho quất vào lọ cùng với đường kính 2kg, cứ một lớp quất lại một lớp đường, đậy kín. Để trong ṿng 7 ngày sẽ thu được si-rô quất màu vàng, mùi thơm. Khi dùng, lấy 1-2 th́a to si-rô quất pha với 100ml nước đun sôi để nguội rồi uống.

3. Chữa nôn ra máu:

Hạt quất một chén nhỏ, bỏ vỏ sao vàng, giă nhỏ, sắc với 400ml nước c̣n 100ml, chia uống 2-3 lần trong ngày.

CÂY CÚC HOA VÀNG

Cúc hoa vàng hay kim cúc là cây thảo, thân mọc thẳng, có khía dọc, nhẵn. Lá h́nh bầu dục, chia nhiều thùy sâu, mép có răng cưa nhọn không đều, mặt trên màu lục đen sẫm, mặt dưới nhạt. Cụm hoa h́nh đầu mọc trên cuống dài ở ngọn thân hoặc kẽ lá, hoa ở ngoài h́nh lưỡi nhỏ màu vàng, hoa ở giữa h́nh ống, tràng hoa h́nh ống ngắn hơn tràng hoa h́nh lưỡi, có thùy tam giác nhọn cũng màu vàng, quả bé. Cúc hoa vàng có nguồn gốc từ Nhật Bản, Trung Quốc và được trồng lâu đời ở nước ta, cùng với cúc hoa trắng (bạch cúc) để làm cảnh và làm thuốc.

Công dụng: Cúc hoa vàng có tác dụng hạ huyết áp, làm tăng độ bền mao mạch, chống viêm và ức chế nhiều loài vi khuẩn gây bệnh.

Hoa cúc vàng được dùng chữa các chứng cảm lạnh, sốt, hoa mắt, chóng mặt, nhức đầu, đau mắt đỏ, chảy nhiều nước mắt, mờ mắt, tăng huyết áp, mụn nhọt sưng đau. Uống lâu ngày lợi khí huyết, có tác dụng về nội tiết giúp trẻ lâu. Liều dùng mỗi ngày 8-16g, dạng thuốc sắc, dùng riêng hay phối hợp với các vị khác. Dùng ngoài bằng nước sắc rửa đắp trị mụn nhọt.

BÀI THUỐC CÓ CÚC HOA VÀNG

1. Chữa cảm mạo, sốt, ho:

a. Cúc hoa vàng, lá dâu mỗi vị 6g; Liên kiều, bạc hà, cam thảo, cát cánh mỗi vị 4g; Nước 600ml, sắc c̣n 200ml, chia uống 3 lần trong ngày.

b. Cúc hoa vàng 8g, lá dâu 12g, hạnh nhân, cát cánh, mỗi vị 8g; Liên kiều 6g; Bạc hà, cam thảo, đạm trúc diệp mỗi vị 4g. Sắc uống ngày một thang.

2. Chữa hoa mắt, chóng mặt, mắt khô tṛng:

Cúc hoa vàng 12g, thục địa 32g, kỷ tử 20g; Sơn thù, hoài sơn mỗi vị 16g; Mẫu đơn b́, phục linh, trạch tả mỗi vị 12g. Các dược liệu trên đem sấy khô, tán nhỏ, luyện mật, viên bằng hạt ngô. Ngày uống 3-4 lần, mỗi lần 16-20 viên; Hoặc có thể sắc uống với lượng giảm bớt 1/6 mỗi vị.

3. Chữa hoa mắt, chóng mặt, mắt đỏ, mũi tắc:

Cúc hoa vàng, xuyên khung, kinh giới, bạc hà, pḥng phong, khương hoạt, hương phụ, cam thảo, bạch chỉ, tế tân, khương tàm, các vị lượng bằng nhau. Trộn đều, tán nhỏ, mỗi lần uống 4-6g sau bữa ăn.

4. Chữa suy nhược thần kinh:

a. Cúc hoa vàng 12g, sài hồ 16g; Chi tử, mạn kinh, táo nhân, bá tử nhân, mỗi vị 12g. Sắc uống ngày một thang.

b. Cúc hoa vàng, sài hồ, mỗi vị 12g; Bạch truật, bạch thược, hương phụ, mỗi vị 8g; Bạch linh, viễn chí, mỗi vị 6g; Cam thảo 4g. Sắc uống ngày một thang.

 


B́nh luận

BÀI KHÍ CÔNG “BÁT ĐOẠN CẨM” LÀ G̀?
Bí quyết cai thuốc lá mà không tăng cân
Cai nghien ma tuy tai cong dong bang cham cuu
Cách dùng ngải cứu chữa bệnh
Cách nhận biết mật gấu thật
Cây cảnh ngày Tết cũng là thuốc chữa bệnh
CẢM LẠNH THEO ĐÔNG Y
Cẩn thận khi day, bấm huyệt ở hiệu cắt tóc, gội đầu
Dịch cân kinh biến người yếu thành khỏe
Hoa quả tác động khác nhau lên phụ nữ và nam giới
Hàn the gây hại sức khoẻ như thế nào
Hướng mới trong điều trị bệnh thận bằng y học cổ truyền
Không uống nước tiểu để chữa bệnh tim
Kết hợp Đông - Tây y chữa sốt xuất huyết
Lá cây sống đời không thể chữa bách bệnh
MẤY CÂU CHUYỆN VỀ BẢN CHẤT CỦA CHÂM CỨU
Một số kinh nghiệm pḥng chống mất ngủ
Người b́nh thường có nên dùng thuốc bổ Đông y ?
Nhân sâm kỵ thuốc chữa bệnh tim
Những điều cần chú ư khi uống thuốc thang - BS Hoàng Đ́nh Lân
Nước quả bưởi làm tăng độc tính của nhiều thuốc
Phát hiện nấm cổ linh chi khổng lồ ở Việt Nam
Phát hiện quần thể cây sơn tra bắc mới ở Quảng Nam
Phân biệt đông trùng hạ thảo thật và giả
Sắc thuốc thang đúng cách
Thiên nhiên - liều thuốc giảm đau hữu hiệu
Thuốc cổ truyền Việt Nam điều trị ung thư
Tác dụng không mong muốn của thuốc cổ truyền
Tắm thuốc - phương pháp chữa bệnh độc đáo của Đông y
Viện Y Dược học Dân tộc áp dụng phương pháp mới điều trị nghiện ma túy
ĐÔI ĐIỀU VỀ Y HỌC DÂN GIAN
ĐÔNG Y DƯỢC - DỰ PH̉NG - CHỮA TRỊ - DỰ BÁO SARS
ĐÔNG Y ĐỐI PHÓ VỚI DỊCH BỆNH
Đông dược cũng có tác dụng phụ
Đồng Nai áp dụng thành công cai nghiện bằng châm cứu
ỨNG DỤNG THUỐC Y HỌC CỔ TRUYỀN VÀO ĐIỀU TRỊ ĐÁI THÁO ĐƯỜNG TYPE 2

 

BS PHAN XUÂN TRUNG

"Lăng tử giữa thương trường"


 WHO definition of HEALTH:
Health is a state of complete physical, mental and social well-being and not merely the absence of disease or infirmity.


Hệ thống phần mềm quản lư bệnh viện
YKHOA.NET 2005

ASP.NET - Unicode - Web based
HIS - RIS/PACS - LIS - DIS - HL7 - DICOM - IDC10
E-prescribing
E-Patient-Record

QUẢN LƯ CHUYÊN MÔN

Quản lư viện phí

Toa thuốc thông minh

Chẩn đoán h́nh ảnh

Quản lư xét nghiệm

Bệnh án điện tử

Quản lư dược bệnh viện

Quản lư quầy thuốc tây

QUẢN LƯ HÀNH CHÁNH

QL nhân sự - tiền lương

QL vật tư - trang thiết bị

QL tài chánh - kế toán

Báo cáo - giám sát

 

 

 

Website YKHOANET.COM khai trương ngày 24/12/2000

Website YKHOANET - Y KHOA VIỆT NAM
www.ykhoanet.com www.ykhoa.net 

 In trang này     Phản hồi

Web Master: Dr PHAN XUAN TRUNG - drxuantrung@ykhoa.net