www YKHOANET

Y HỌC CỔ TRUYỀN

Bi thuốc

Bnh luận

Điều trị - Chữa bệnh

Mn ăn bi thuốc

Thảo dược

Tr dược - tửu dược

Tự chữa bệnh

Chữa bệnh khng dng thuốc

Xoa bp chữa bệnh

 

 

Đi điều cần biết khi dng quế

Tc giả : DS. TRẦN XUN THUYẾT

Y học phương Đng xem quế l 1 trong 4 vị thuốc qu: sm, nhung, quế, phụ. Cn y học phương Ty trước đy chỉ quan tm đến tinh dầu quế v dng quế lm hương liệu. Gần đy, người ta đ pht hiện trong bột quế cn c một chất c tc dụng hạ đường huyết - l một chứng minh kinh nghiệm của y học phương Đng dng quế chữa tiu kht.

Việt Nam l một trong những nước trồng rất nhiều quế, hng năm xuất khẩu đến hng trăm tấn quế vỏ v hng chục tấn tinh dầu quế (cả cnh quế nhỏ cắt phiến). Thời phong kiến, quế tốt nhất l ở vng Thanh Ha, gọi l Ngọc quan dnh để tiến vua v triều cống cc vương triều Trung Hoa.

CC LOI QUẾ Ở VIỆT NAM

Đều thuộc chi Cinnamomum. Họ Long no (Lauraceae). C 3 loi được trồng từ lu đời l:

C. loureirii Nees: gọi l quế Thanh, mọc hoang v được trồng ở nhiều địa phương như Thanh Ha, Nghệ An, H Tĩnh, Quảng Nam, Quảng Ngi. Nổi tiếng nhất l quế khai thc từ cy 30-50 tuổi ở Thường Xun - Thanh Ha, Quỳ Chu - Nghệ An, Tr My - Quảng Nam.

C. cassia Nees et Bl: Gọi l quế Quảng (1). Được trồng nhiều ở Lo Cai, Yn Bi, Quảng Ninh, Quảng Nam, Quảng Ngi, Đ Nẵng, Thừa Thin - Huế. L nguồn quế xuất khẩu chủ lực, c nơi gọi l quế Trung Quốc.

C. zeylanicum Nees gọi l quế Xy-lan (Xrilanca) hay quế Quảng được trồng rải rc ở nhiều nơi như Bi Thượng - Thanh Ha, Cổ Bạ - Nghệ An, cc tỉnh Nam Trung bộ, miền Nam như B Rịa, Ty Ninh.

Ngoi ra c nhiều loi mọc hoang, được khai thc tinh dầu v vỏ để bn quế giả.

Sơ bộ định tn khoa học được 3 loi:

C. tetragonum A Cheva gọi l quế đỏ, quế nu. Vỏ của loi quế ny thường thấy bn ở cc chợ tỉnh Ha Bnh, c vị cht, cay, mi thơm nhẹ.

C. miobtusifobru Nees gọi l quế lợn, cy to thẳng, cn được trồng để lấy gỗ ở Nghĩa Lộ, Yn Bi. Bc vỏ để bn giả quế, đặc biệt c nhiều chất nhầy, mi hắc; vị cay nhẹ, hơi ngọt.

C. caryophyllus Moore: Mọc hoang rải rc ở cc khu rừng nước ta. Dng khai thc gỗ l chnh. Vỏ được đem bn giả quế, gọi l quế re.

Tinh dầu 3 loại quế trn c hm lượng aldehyd cinamic thấp (dưới 60%), để lu mau ha nhựa, mi vị km thơm.

BỘ PHẬN DNG LM THUỐC

Vỏ: Thn, cnh (quế nhục); Cnh nhỏ (quế chi).

Cnh con: (quế chi); Ngọn cnh con (quế chi tin).

Quế nhục cạo bỏ lớp bần, cn lớp dầu gọi l quế tm (chỉ lm khi dng).

Cất tinh dầu: vỏ quế vụn, cnh con, l quế.

MA THU HI

Tốt nhất l thng 4, 5 dương lịch v bc vỏ cy dễ, hm lượng tinh dầu cao cả trong vỏ v trong l. Cc loại thứ phẩm (như vỏ vụn, cnh con, l) đem cất tinh dầu đều c chất lượng tốt. Kinh tế nhất l khai thc ở cy 15 tuổi (hm lượng tinh dầu đạt 95% so với cy 30 tuổi).

Cch sơ chế quế nhục: Quế Thanh c cch sơ chế ring (ủ rồi mới phơi kh). Cc loại quế khc đều phơi kh (trnh nắng gắt).

BẢO QUẢN

Để nơi kh, mt, nhiệt độ khng qu 250C.

Quế vỏ: thn, cnh to phải đựng trong ti PE (mỗi ti 5kg).

Quế loại I phải bi sp trong lng thanh quế, bọc sp ong 2 đầu thanh quế, đựng trong ti PE (mỗi ti 1kg) đặt trong hm kn.

Loại đặc biệt c cch bảo quản ring từng thanh quế trong hộp kn.

CHẤT LƯỢNG QUẾ

Thị trường thế giới: Đnh gi chất lượng quế vỏ căn cứ chủ yếu vo hm lượng tinh dầu trong vỏ quế v hm lượng aldehyd cinamic trong tinh dầu.

Kinh nghiệm của Đng y: Muốn xc định được gi trị của quế cao hay thấp phải căn cứ vo nhiều yếu tố như: Địa phương cy mọc, loi quế, tuổi cy khi thu hoạch, vị tr vỏ trn cy, độ dy của vỏ.

Địa phương cy mọc: X Trịnh Vạn, huyện Thường Xun, Thanh ha; Kế đến l Quỳ Chu, cn gọi l Phủ Quỳ, Nghệ An; Tr My, Quảng Nam.

Loi quế: C.loureirii Nees rồi đến C. zeylanicum Nees.

Tuổi cy khi thu hoạch: trn 15 năm l quế tốt, trn 30 năm l đặc biệt.

Vị tr vỏ trn cy: vỏ thn từ vị tr 1,2m đến cnh đầu tin (gọi l quế Thượng chu) l tốt nhất, hướng đng l đặc biệt; Cch mặt đất 20cm đến 1,2 mt gọi l quế Hạ căn (km Thượng Chu).

Vỏ cnh to gọi l quế Thượng biểu; Vỏ cnh nhỏ gọi l quế chi.

Độ dy của vỏ: Nhục quế (vỏ thn, vỏ cnh to), c 4 loại:

- Loại đặc biệt: dy trn 6mm, c khi tới 10mm, c 2 lớp dầu gọi l lưỡng chỉ phn du, mu nu đen, dy trn 2mm.

- Loại 1: dy 4,5-6mm, c lớp dầu dy trn 1,5-2mm, mu nu đen.

- Loại 2: dy 3 đến dưới 4,5mm. Lớp dầu dy trn 1 - 1,5mm, mu nu đen.

- Loại 3: dy 2 đến dưới 3mm. Lớp dầu dy 1mm mu nu đen.

CHỨNG MINH KHOA HỌC VỀ QUẾ CNG GI CNG TỐT

L Tng Chu v cộng sự đ định lượng tinh dầu trong l v cnh con của quế trồng ở Yn Bi vo cc thng thu hoạch vỏ quế trong năm ở cc cy c độ tuổi từ 8-30 năm (C. Cassia Nees et Bl). Kết quả cho thấy: Cy 30 năm cho tỷ lệ tinh dầu cao nhất. Tinh dầu ở l cy 30 năm tới 2,1%, vỏ cnh con 2,47%; trong khi cy 8 năm l 0,8% ở l v 2,37% ở vỏ cnh con. Tuổi cy khai thc kinh tế nhất với loi C. Cassia Nees et Bl l 14 năm. Tỷ lệ tinh dầu ở vỏ cnh con đạt 99% so với cy 30 năm. Tinh dầu ở l đạt 71% (tnh theo nguyn liệu kh kiệt).

Lm trường Thường Xun - Thanh Ha định lượng tinh dầu trong vỏ quế tươi c độ tuổi từ 2-12 năm: Cy 12 năm đạt tỷ lệ 4,5% tinh dầu, trong khi cy 5 năm chỉ đạt 3,35% (= 74%). Quế ở đy thuộc loại C. loureirii Nees (khng r độ ẩm của vỏ bằng bao nhiu %).

THNH PHẦN HA HỌC

(Xem tiếp kỳ sau)

(1) Trung Quốc trồng loi quế ny nhiều nhất ở 2 tỉnh Quảng Đng, Quảng Ty. 3 tỉnh ở Việt Nam c tn đầu l Quảng v vậy Trung Quốc cũng gọi l quế Quảng.

Ch thch ảnh:

- Quế thanh

Ảnh: Trần Xun Thuyết  

 


Thảo dược

10 thứ rau quả gip trẻ lu
B đỏ c lợi cho sức khỏe
Bưởi - loại quả nhiều lợi ch
Bưởi gip giảm bo
Bạc h chống ung thư
Bạch quả trong điều trị rối loạn tuần hon
Bọ cạp - vị thuốc qu gi
Cai thuốc l bằng mật ong
Cam qut gip ngăn ngừa ung thư
Cam thảo chống ung thư
Cam thảo lm giảm sinh lực của nam giới
Cam thảo đất chữa mề đay
Chim sẻ - một vị thuốc chữa bệnh
Chiếu xạ lương thực để loại bỏ chứng trướng bụng
Chua me đất hoa đỏ chữa cc chứng vim nhiễm
Chuối vng gip trẻ tinh mắt
Cho hoa cc chữa đau mắt
Chữa bệnh tổ đỉa
Chữa chứng khng phng tinh
Chữa hội chứng tiền mn kinh
Chữa vim nhiễm ngoi da
Chữa đau dạ dy
CON NHM
Con tằm v vị thuốc bạch cương tm
C chua lm giảm nguy cơ bệnh tim mạch
Cc loại thuốc bổ thận trng dương dễ kiếm
Cc phương thuốc từ cy dm bụt
Cc phương thuốc từ quả phật thủ
Cc thuốc chữa v sinh nam
Cc thảo dược cải lo hon đồng
Cc thảo dược lợi mật, trị vim gan 
Cc vật phẩm thin nhin tăng cường dục năng
CC VỊ THUỐC TỪ KHỈ
CCH DNG SƠN TRA PHNG CHỐNG RỐI LOẠN LIPID MU
Cch dng sơn tra phng chống rối loạn lipid mu
Cch ngm rượu thuốc
CI "CHỘT NƯA" TRONG THƠ TỐ HỮU cn l một vị thuốc qu
Cu chuyện về cy diệp hạ chu
CY BA ĐẬU
Cy bo bo lm thuốc
Cy bầu đất
Cy bồ cng anh lm thuốc
Cy chn vịt chữa được nhiều bệnh
CY CU ĐẰNG
Cy cỏ ngọt
Cy cỏ ngọt hay chất ngọt hong gia
Cy cỏ sữa chữa bệnh lỵ
Cy dnh dnh chữa bong gn
Cy dm bụt c thể chữa bệnh tim
Cy du
Cy dền gai chữa vim da mủ
Cy dừa cạn
Cy hoa hin chữa bệnh
CY HOA HƯỚNG DƯƠNG TẤT CẢ CC BỘ PHẬN ỀU L THUỐC QU
Cy hoa đo - sắc xun v vị thuốc
Cy huyết dụ lm thuốc
Cy hng chanh lm thuốc
Cy hương nhu ta chữa cảm
Cy k hoa đo lm thuốc
Cy l hội dng lm thuốc 
Cy na - vị thuốc dễ kiếm
Cy rau khc lm thuốc
Cy ry gai chữa ho
CY SEN
Cy sung chữa mụn nhọt
CY SƠN TRA TRONG NG V TY Y
Cy sắn dy chữa bệnh
Cy tai tượng đỏ chữa bệnh
Cy thanh hao c thể phng ung thư
Cy thanh hao hoa vng
Cy thạch lựu chữa sn
Cy thổ phục linh lm thuốc
Cy tru cổ chữa bệnh
Cy xuyn tm lin chữa vim đường h hấp
Cy xấu hổ lm thuốc
CY ƠN BUỐT - VỊ THUỐC NAM PHNG TRỊ CẢM, CM, TIU VIM, CHỐNG AU NHỨC
Cy đơn buốt
Cy đơn kim chữa vim họng
Cy đại - vị thuốc chữa bệnh
Cy ớt, vị thuốc qu trong y học cổ truyền
Cy ớt, vị thuốc qu trong y học cổ truyền
C thể chữa ung thư xương bằng thuốc nam
Cng dụng chữa bệnh của ta t
Cng dụng chữa bệnh của xoi
Cng dụng của gấc
Cng dụng lm thuốc của hoa
Cải thiện sức khỏe người nhiễm HIV bằng thảo dược
Cần sa ngừa bệnh Alzheimer
Cỏ seo g chữa vim đường tiết niệu
Củ riềng lm thuốc
DNG GỪNG CHỮA CẢM GIC BUỒN NN
Dng gừng mỗi ngy, khỏi cần bc sĩ
Dng sừng tru thay sừng t gic trong điều trị
Dng tỏi trị bệnh đường tiu ha
Dng đu đủ chữa bệnh v bồi dưỡng cơ thể
Dưa chuột
Dược liệu Việt Nam dng trong điều trị bệnh tim mạch
Dược phẩm từ biển cả
Dược thảo trong điều trị đi tho đường
Dược thảo trong điều trị đi tho đường type 2
Dược thảo Trung Quốc gip chữa sốt rt
Dược thảo điều trị chấn thương
Dầu m u. một dược liệu dn gian qu
Gi trị chữa bệnh của đậu xanh
Gi trị dinh dưỡng của đậu H Lan
Gi trị dược dụng của thịt v trứng vịt
G mi gi - biệt dược bổ huyết, trừ phong
G trong y dược học
Gạo nếp chữa bệnh
Gừng c tc dụng chống nghn
Gừng lm dịu cảm gic buồn nn ở thai phụ
Gừng v bạc h lm chậm sự pht triển của bệnh ung thư
Gừng vng - vị thuốc qu
Hoa hin
Hoa ho cầm mu v phng chống bệnh tim mạch
Hoa kim trm
Hoa lăng tiu lm thuốc
Hoa mo g đỏ chống vim v cầm mu
Hoa mo g đỏ lm thuốc
Hoa ph dung cũng l vị thuốc
Huyền sm
H thủ bổ mu
Hnh củ ngừa ung thư đường ruột
Hương hoa c lợi cho sức khỏe
Hạt gấc lm thuốc
Hải sm - thực phẩm v vị thuốc qu
Hải sản lm thuốc
Khoai lang - một vị thuốc qu
Khoai mi - vị thuốc bổ qu
Khoai ty chữa bệnh
Kinh nghiệm dn gian trị liệu chứng tự hn
Kinh nghiệm điều trị bệnh giời leo bằng ng y
Lan tai co - cy cảnh v cy thuốc
Lm g khi bị sứa biển chch
Lm đẹp da mặt bằng diện phu liệu php
L xương sng lm thuốc
Lạc - vũ kh chống lao hữu hiệu
Mm ngũ quả - mm thuốc
M thầy chữa vim đường h hấp
M thầy c cng dụng g?
Ma chữa cc bệnh do nhiệt
MA với tc dụng dụng bảo vệ sức khỏe v bổ dưỡng
Mng lưng rồng trị vim gan
Măng cụt - vị thuốc chữa bệnh
Mơ vị thuốc giải kht kỳ diệu
Mấy mn thịt d chữa bệnh
Mẫu đơn, một dược thảo qu
Mật c trắm khng hề chữa được bệnh
Mật gấu c thể chữa được ung thư
Mật ong - dưỡng chất, vị thuốc kỳ diệu
Mật ong - vị thuốc qu
Mật ong kỳ diệu
Mật ong ngăn chặn được ung thư
Mật ong v sắc đẹp
Mật trăn
Mặt tri của đậu nnh
Mộc nhĩ đen
Mộc nhĩ đen
Một số cch dng khổ qua chữa bệnh
Một số loại nước l chữa bệnh kiết lỵ
Một vi cch dng dưa hấu chữa bệnh
Nga truật, vị thuốc rất tốt cho cc bệnh l đường tiu ha
Nguyn liệu lm bnh chưng cũng l thuốc qu
Ngũ gia b vừa lm cảnh, vừa lm thuốc
Ngưu bng - cy thuốc qu
Ngọc bnh phong ẩm - một loại tr dược qu
Ngộ độc nấm v cch chữa trị
Ngửi vỏ cam chanh chặn đứng hen suyễn
Nhiều chất trong c chua chống ung thư tuyến tiền liệt
Nho đỏ v c chua gip phng bệnh ung thư
Những nghin cứu mới về rau sam
Những pht hiện mới về nghệ
Những vị v phương thuốc Nam
Những điều t biết về tri chanh
Nước to bảo vệ tim mạch
Nước p củ m thầy
Nấm hương - vị thuốc qu
Nấm hương - vị thuốc qu
Nấm rơm chữa bệnh
Nọc rắn chữa bệnh tim
Nọc độc bọ cạp xanh chữa ung thư
Phng chống cc căn bệnh khng ly nhiễm bằng tri cy v rau củ
Phng chống suy giảm tnh dục bằng nhn sm
Phng chữa nếp nhăn trn da mặt bằng bi thuốc dn gian
Phấn hoa chữa bệnh
Phấn hoa c cng dụng g
Phất thủ liệu php
Phẫu thuật cho bệnh nhn cch xa... 7.500 cy số
Phụ nữ mang thai nn thận trọng với nhn sm
Quả bưởi chữa bệnh
Quả mm xi đen - vũ kh mới chống ung thư
Quả mướp
Quả sung
Quả trm chữa bệnh
Quả trm chữa bệnh ma đng
Quả xoi, vị thuốc
Quất hồng b giải cảm
Quế c lợi cho bệnh nhn tiểu đường
Rau chn vịt ẩn giấu thuốc trị m lo
Rau dền lm thuốc
Rau hẹ - vị thuốc tiện dụng v rẻ tiền
Rau họ cải chống ung thư ruột kết
Rau m chữa cảm sốt
Rau ngt chữa bệnh
Rau thơm - những vị thuốc qu
Rau v tri cy tốt hơn thuốc bổ
Rắn độc chữa bệnh
Sage - thảo mộc kch thch tr nhớ
Sen - vị thuốc chữa nhiều bệnh
Tam thất
Thanh hao hoa vng
Thanh hao hoa vng
Thuốc bổ từ con tằm
Thuốc dn gian chữa bệnh lở sơn
Thuốc hay từ cy khế
Thuốc nam cho người cao tuổi
Thuốc nam chữa tiu chảy cấp ở trẻ em
Thuốc Nam trị sốt xuất huyết
Thuốc qu từ lộc nhung
Thuốc từ cy bạch hoa x
Thuốc từ cy hoa 'cứt lợn'
Thuốc từ cy l hội
Thuốc từ cy thủy tin
Thuốc từ dy tơ hồng
Thuốc từ dưa bở
Thuốc từ mo
Thuốc y học cổ truyền hỗ trợ điều trị ung thư
Thi li trắng - vị thuốc hay dễ kiếm
Tho dược với thuất cải lo hon đồng
Thm một cng dụng của tr xanh
Thư gin bằng cch bấm huyệt
Thảo dược cũng c thể gy hại cho sức khỏe
Thằn lằn
Thực liệu cổ truyền phương ng
Tinh dầu hoa hồng - loại thuốc l tưởng
TIỀN HỒ
Ton học - Dưỡng sinh
Tri man việt quất trị bệnh mụn giộp
Trnh thai bằng cch đeo l cy a năng
Trần b & đờm vướng họng
Tc dụng chữa bệnh của cy quất
Tc dụng chữa bệnh của cy sống đời
Tc dụng chữa bệnh của cy vi voi
Tc dụng chữa bệnh của cy vối
Tc dụng chữa bệnh của cơm chy
Tc dụng chữa bệnh của củ gừng vng
Tc dụng chữa bệnh của d
Tc dụng chữa bệnh của hạt tiu
Tc dụng chữa bệnh của nước đ
Tc dụng chữa bệnh của quả vải
Tc dụng chữa bệnh của rau sam
Tc dụng chữa bệnh của tỏi
Tc dụng chữa bệnh của xoi
Tc dụng của cy rau ngt
Tc dụng của một số rau quả đắng cht
Tc dụng của tr tm sen
To - một vị thuốc qu
To mo chống tăng huyết p
Tỏa dương - vị thuốc cho nam giới 
Tỏi ty thải độc
Uống mật gấu coi chừng
Vi bi thuốc từ rau m
Vi cch chữa ngộ độc bằng thuốc nam
Vảy c - thuốc chống nhiều bệnh nan y
Vị thuốc từ cy hoa gạo
Vị thuốc từ cy ma
Vị thuốc từ cy ổi
Vị thuốc từ củ khoai ty
Vị thuốc từ trứng g ngm giấm
Vỏ cam qut giảm cholesterol
Vỏ trứng g - vị thuốc dn gian độc đo
Xấu thnh đẹp nhờ gi đỗ
an sm trong điều trị bệnh tim mạch
u đủ, thức ăn v vị thuốc
Ăn tỏi sống lu
Đan sm trong điều trị bệnh tim mạch
Đan sm trị bệnh g
ĐINH HƯƠNG
ĐU ĐỦ DNG TRONG CHỮA BỆNH NỘI - NGOẠI KHOA & BỒI DƯỠNG CƠ THỂ
Đi điều cần biết khi dng quế
Đậu H Lan lm thuốc
Đậu nnh v tr gip bảo vệ tuyến tiền liệt
Đậu sị - vị thuốc chữa cảm sốt
Đỉa gip giảm đau vim khớp gối
Đừng bỏ ph ci v hạt bưởi

 

BS PHAN XUN TRUNG

"Lng tử giữa thương trường"


 WHO definition of HEALTH:
Health is a state of complete physical, mental and social well-being and not merely the absence of disease or infirmity.


Hệ thống phần mềm quản l bệnh viện
YKHOA.NET 2005

ASP.NET - Unicode - Web based
HIS - RIS/PACS - LIS - DIS - HL7 - DICOM - IDC10
E-prescribing
E-Patient-Record

QUẢN L CHUYN MN

Quản l viện ph

Toa thuốc thng minh

Chẩn đon hnh ảnh

Quản l xt nghiệm

Bệnh n điện tử

Quản l dược bệnh viện

Quản l quầy thuốc ty

QUẢN L HNH CHNH

QL nhn sự - tiền lương

QL vật tư - trang thiết bị

QL ti chnh - kế ton

Bo co - gim st

 

 

 

Website YKHOANET.COM khai trương ngy 24/12/2000

Website YKHOANET - Y KHOA VIỆT NAM
www.ykhoanet.com v www.ykhoa.net 

 In trang ny     Phản hồi

Web Master: Dr PHAN XUAN TRUNG - drxuantrung@ykhoa.net