Bệnh đái tháo đường loại II đang phát triển
nhanh ở châu Á
Lương y VƠ HÀ
Một báo cáo về t́nh h́nh
bệnh đái tháo đường loại II (ĐTĐ) hiện nay ở châu Á được phổ
biến trên tạp chí JAMA số 20 ngày 27.5.2009 đă cho thấy ĐTĐ đang
có khuynh hướng tăng cao.
Kết quả nghiên cứu cho
biết trong ṿng 3 thập kỷ qua, ĐTĐ đă tăng lên gấp bội ở châu Á,
nhất là ở khu vực thành thị. So với tốc độ phát triển bệnh tương
ứng với những thay đổi về điều kiện kinh tế và lối sống, trong
khi châu Âu cần trải qua 200 năm th́ châu Á chỉ có 50 năm[i].
Phần đông người bệnh có ṿng bụng to và tỷ lệ mỡ cao dù
chỉ số khối thân thể BMI thấp hơn so với người châu Âu.
Trong khi ĐTĐ xảy ra ở những người từ 60 đến 79 tuổi ở
phương Tây th́ ở châu Á bệnh
phát triển ở độ tuổi từ 20 đến 59 và đang có khuynh hướng
trẻ hoá.
Nhóm tác giả nghiên cứu,
J.C.N. Chan và các cộng sự đặc biệt nhấn mạnh không chỉ tỷ lệ
người bệnh cao mà tỷ lệ người ĐTĐ nhưng không được chẩn đoán và
điều trị cũng tăng cao.
Báo cáo cho biết có đến 2/3 người ĐTĐ ở Trung Quốc và ½
người ĐTĐ ở Hong kong
và Đài loan không được chẩn đoán. Theo thống kê năm 2007, Ấn độ
có tỷ lệ người ĐTĐ cao nhất, kế đến là Trung Quốc.
Việt
Nam
không phải là quốc gia có tỷ lệ ĐTĐ lớn nhất thế giới nhưng bệnh
ĐTĐ ở Việt Nam
phát triển nhanh nhất thế giới.
Bệnh gia tăng cả về tỷ lệ, biến chứng và đối tượng mắc
bệnh[ii].
Thông tin mới nhất cho biết trong ṿng 5 năm gần đây,
bệnh ĐTĐ ở nước ta tăng nhanh, năm sau cao hơn năm trước 30%.
Nước
ta hiện có khoảng 4,5 triệu người bệnh ĐTĐ, 65% trong số nầy
không biết ḿnh bị mắc bệnh. Chậm trễ trong việc phát
hiện và điều trị dễ dẫn đến nhiều biến chứng nguy hiểm như mù
loà, suy thận, hoại tử chi.
Trong những thập niên gần
đây, nền công
nghiệp phát triển và
tính toàn cầu hoá
đă tác động sâu xa đến việc thay đổi lối sống ở châu Á.
Ngày nay, cuộc sống bận rộn khiến người ta căng thẳng, lo âu
nhiều hơn, ngủ ít hơn, hút thuốc, uống rượu nhiều hơn nhưng lại
ít vận động. Trong
chế độ dinh dưỡng, việc ăn nhiều thực phẩm công nghiệp, nhiều
mỡ, nhiều chất ngọt, nhất là gạo xay xát quá trắng góp phần quan
trọng trong cơ chế gây bệnh.
Các tác giả nghiên cứu cũng nhận định rằng nhiều vùng ở
châu Á đă trăi qua chiến tranh, nghèo đói.
Tác động của thiếu dinh
dưỡng trên thai nhi
hoặc lúc
thiếu niên tạo ra
những thay đổi về cấu trúc
sinh lư thông qua sự
biểu hiện biến đổi của bộ di thể mà không có thay đổi của các mă
di truyền DNA, một tiến tŕnh gọi là epigenetics.
Những thay đổi này dẫn đến sự đề
kháng insulin và
giảm chức năng tế bào bêta.
Nói
chung,
sự sung túc lúc
cuối đời ở những người khó khăn thiếu thốn lúc mới sinh hoặc
tuổi thiếu niên gây ra
t́nh trạng thay đổi về chuyển hoá dẫn đến mập ph́, nhất
là mập ph́ ở bụng dễ dẫn đến các bệnh về tim mạch, tiểu đường.
ĐTĐ là nổi ám ảnh của nhiều người lớn tuổi và gây
tốn kém nhiều cho xă hội, không chỉ là chi phí điều trị mà là
những biến chứng nguy hiểm ở nhiều cơ quan như tim, thận, năo,
mắt hoặc hoại thư ở các chi. Tính đến năm 2025 sẽ có khoảng 380
triệu người trên thế giới mắc bệnh ĐTĐ th́ có đến 60% số người
thuộc châu Á. Do
đó, các nhà khoa học cho rằng những nước phát triển cần có kế
hoạch giáo dục quần chúng về ư thức pḥng bệnh và việc thay đổi
lối sống để ngăn chận ĐTĐ, loại bệnh đang được cho là dịch bệnh.
[i]
Asia
facing diabetes explosion. http://news.bbc.co.uk
[ii]
Bệnh ĐTĐ ở VN phát triển nhanh nhất thế giới/
http://dantri.com
|
