Ăn giảm muối, vấn
nạn bị xao lăng
Lương y VƠ HÀ
Một nghiên cứu mới đây đă cho biết chỉ có khoảng 1/3 bệnh
nhân tim mạch tuân thủ được chế độ ăn giảm muối. Mặt khác, mức
khuyến cáo muối ăn mà một số nước đưa ra hăy c̣n cao, chưa đáp
ứng được với yêu cầu làm giảm số người tử vong v́ đau tim và đột
quỵ.
Tiềm năng hạ thấp nguy cơ tử
vong do bệnh tim.
Cho đến nay, nhiều nghiên cứu khoa học đă xác định ăn nhiều muối
dễ dẫn đến áp huyết cao. Điều nầy đồng nghĩa với sự gia tăng
nguy cơ những cơn đau tim và đột quỵ. Những poster mang ḍng chữ
“Tăng huyết áp và muối, hai kẻ giết người thầm lặng”
trong chiến dịch pḥng chống cao huyết áp của Việt Nam và thế
giới đă nói lên tầm quan trọng nầy của việc ăn giảm muối. Muối
thường được đề cập trong chế độ ăn giảm muối
là muối ăn sodium chloride (NaCl) kể cả
nhiều loại muối khác có cùng gốc Sodium (Na) tồn
tại trong các loại thức ăn, thức uống công nghiệp như monosodium
glutamate, sodium citrate, sodium bicarbonate. . . Một báo cáo[i]
được phổ biến trên tạp chí British Medical
Journal cho biết chỉ cần giảm bớt mức tiêu thụ muối ở
mỗi người khoảng 5g mỗi ngày cũng sẽ làm giảm được 23% tỷ lệ tử
vong do đột quỵ và khoảng 17% bệnh tim. Tiến sĩ Robert Eckel,
Giáo sư Y khoa trường Đại học Colorado Denver cho rằng mọi người
đă đánh giá thấp tầm quan trọng của việc cần phải ăn giảm muối.
Báo cáo mới nhất của Viện Y học Mỹ vào tháng 2.2010 gọi cao
huyết áp là một căn bệnh đang bị xao lăng (a neglected disease)[ii]
và kêu gọi những biện pháp tích cực hơn trong chiến lược ăn giảm
muối.
Hiện nay, trung b́nh người Âu Mỹ ăn
khoảng 10g muối mỗi ngày. Nếu cứ 3 người đột quỵ có 1 người
chết và 5 người bệnh tim có 1 người tử vong th́ việc tuân thủ
chế độ ăn giảm muối có thể cứu được hàng triệu người mỗi năm.
Cần những nổ lực phối hợp hữu hiệu hơn.
Nhiều người cho rằng điều quan trọng của việc
ăn giảm muối là mỗi người hăy tự chế không dùng thêm muối tại
bàn ăn. Tuy nhiên, các nghiên cứu ở Mỹ cho biết có đến
70% muối ăn được tiêu thụ là từ thức ăn có sẳn, không phải
do dùng thêm tại bàn ăn. Tiến sĩ Joanne Murphy, thuộc
Hiệp Hội Đột Quỵ nước Anh cũng cho rằng phần lớn muối ăn được
tiêu thụ hàng ngày là từ những thực phẩm công nghiệp. Khoảng
¾ lượng muối nầy có sẳn trong thức ăn khi mua vào. Do đó, điều
cần thiết trước nhất là sự hợp tác của những nhà sản xuất giảm
bớt lượng muối ăn trong từng sản phẩm kèm theo những quy định
chặt chẻ yêu cầu phải ghi rơ và chính xác số lượng muối trên bao
b́ hoặc nhăn mác. Tại Anh, Cơ Quan Tiêu Chuẩn Thực Phẩm Quốc
Gia Anh quốc FSA[iii]
(Food Standard Agency) đă đặt chỉ tiêu phối hợp thúc đẩy việc
giảm muối ở từng ngành hàng, từng sản phẩm một. Chẳng hạn, từ
nay đến năm 1012, mỗi 100g thịt xông khói phải giảm từ 3,5g
xuống c̣n 3g muối; nước sốt cà chua từ 2,4g xuống c̣n 1,8g; bánh
ḿ từ 1,1g c̣n 1g . .
Theo các chuyên viên FSA, việc vận động giảm muối ở Anh đă có
tiến triển. Mức 8,6g ở người lớn hiện nay là đă giảm được 1g so
với thời điểm 2001. Tuy nhiên, quả là con đường c̣n dài mới đạt
được chỉ tiêu 6g. Bà Alex Callaghan, chuyên viên về chánh sách
thuộc Hiệp Hội Tim mạch nước Anh cho rằng “Chúng ta đă đi
những bước đi của con sên. Với tốc độ hiện nay, phải đến năm
2015 mới đạt được chỉ tiêu 6g/ngày và có thể sẽ đặt một thế hệ
mới vào nguy cơ áp huyết cao và bệnh tim mạch.”
Những chỉ tiêu được khuyến nghị.
Theo một số chuyên gia về tim mạch, ngoại trừ
một số người làm việc nặng, phụ nữ có thai hoặc cho con bú có
thể cần đến 2g mỗi ngày, người b́nh thường chỉ cần khoảng 500mg
! Trên thực tế, việc ăn nhiều muối chỉ là một thói quen được tập
nhiễm lâu ngày mà không phải là một nhu cầu thực sự của cơ thể.
Tại Anh, Giáo sư Graham MacGregor, Tổ chức Thoả
Thuận Hành Động Giảm Muối v́ Sức Khoẻ CASH[iv]
(Consensus Action on Salt and Health) phát biểu “Những
bằng chứng mới nhất mà chúng tôi có được đều cho thấy mức khuyến
cáo đưa ra phải thấp hơn hiện nay”. Ông cho rằng con số
6g được những chuyên viên của chánh phủ Anh đưa ra từ 1994 đă
cho thấy là không c̣n phù hợp. Theo ông, con số
nầy phải là 4g hoặc thấp hơn.
Những kết quả trên của các nhà khoa học Anh cũng phù hợp với
những nghiên cứu ở Mỹ. Khuyến cáo mới nhất của Hiệp Hội
Tim Mạch Hoa Kỳ[v]
(AHA) là người khoẻ mạnh nên giới hạn 2,3g/ngày, người Mỹ gốc
Phi, người trung niên, người già và bệnh nhân cao huyết áp không
nên dùng quá 1,5g/ngày. Một khảo sát vừa mới được báo
cáo tại cuộc hội thảo khoa học lần thứ 10 của AHA về các loại
bệnh tim và đột quỵ đă cho biết dù đă được hướng dẫn, khuyến cáo,
những nổ lực ăn giảm muối trong số các bệnh nhân tim mạch vẫn
rất khó khăn. Chỉ khoảng 1/3 số lượng bệnh nhân tuân thủ được
lượng muối đề nghị.
Người Việt ăn nhiều muối, tiềm năng và thách thức.
Trong khi đó, một khảo sát gần đây đă cho biết người Việt chúng
ta đang có khuynh hướng ăn khá nhiều muối. Lượng muối trung
b́nh mỗi người tiêu thụ từ 18 đến 22 g mỗi ngày trong khi lượng
khuyến cáo không quá 5g. Nước mắm là 1
loại đặc sản của Việt Nam. Hiếm có bữa ăn nào mà không có chén
nước mắm trên bàn ăn. Nhiều món ẩm thực của ta cũng sẽ thiếu đi
hương vị nếu không có loại nước chấm riêng đi kèm. Chưa kể đến
1 món mặn thường bao gồm trong cơ cấu bữa ăn Việt nam, chỉ món
nước chấm cũng đủ làm cho bữa ăn của chúng ta vượt xa về độ mặn
so với bữa ăn của nhiều nước phương Tây. Không lạ khi dân ta có
khuynh hướng ăn nhiều muối. Do đó, bên cạnh những biện pháp giảm
muối từ những thực phẩm chế biến sẳn, cá nhân và gia đ́nh nên
lưu ư đến việc giảm muối trong nêm nếm. Điều này cho thấy
tiềm năng làm giảm những căn bệnh cao huyết áp và nguy cơ đau
tim, đột quỵ ở nước ta vẫn c̣n rất lớn với điều kiện phải có
những bước phối hợp giữa cá nhân, gia đ́nh và cộng đồng, kể cả
sự chuyển biến từ công nghệ thực phẩm.
[i] Salt really does boost health
risks.http://news.health.com
[ii] Report calls high blood presssure
“a neglected disease”.http://news.health.com
[iii] Call for action on salt level.
http://news.bbc.co.uk
[iv] Daily salt intake allowances were
set too high. http://news.bbc.co.uk
[v] Heart failure patients may have
trouble following low sodium diets. http://americanheart.mediaroom.com
|