Bệnh giăn tĩnh mạch ở giáo viên | | Một bệnh nhân bị giăn tĩnh mạch. |
Gần đây, ở chân phải ông Luận (giáo viên 55 tuổi, Hải Pḥng) xuất hiện một số vết loét nhỏ, c̣n chân kia mạch máu nổi lên như dây thừng, da sưng đỏ. Bác sĩ nói ông bị bệnh giăn tĩnh mạch, và chỉ định nghỉ ngơi tuyệt đối. Căn bệnh này là hệ quả của hơn 30 năm ông đứng lớp. Từ 10 năm nay, ông Luận dạy trung b́nh mỗi ngày đến 10-12 tiết. Ngoài giờ ở trường c̣n phải bồi dưỡng cho lớp học sinh giỏi và dạy bổ túc buổi tối. “Nhiều hôm dạy xong chân nặng như ch́ v́ phải đứng lâu quá. Bác sĩ nói phải nghỉ ngơi, nhưng dạy học nó là cái nghiệp mà tôi gắn bó từ lâu, bỏ một ngày cứ bồn chồn, ăn ngủ không yên”, ông tâm sự. Bệnh suy giảm tĩnh mạch thường thấy ở những giáo viên dạy học với cường độ cao, và mức độ phổ biến chỉ sau bệnh rối loạn giọng nói. Theo một nghiên cứu của Đại học Y khoa (Đại học Thái Nguyên) trên 275 giáo viên đại học, số người mắc chứng suy giảm tĩnh mạch tỷ lệ thuận với thời gian công tác và cường độ giảng dạy. Tỷ lệ mắc bệnh cao nhất là 57,7%, ghi nhận ở nhóm giáo viên có thời gian công tác 20-30 năm với cường độ cao (khoảng 5-8 giờ/ngày), và thấp nhất là 20,8%, ở nhóm có thời gian công tác 10-19 năm với cường độ trung b́nh (đủ giờ, khoảng 3-5 giờ/ngày). Một nghiên cứu khác của tác giả Đỗ Hàm và cộng sự tiến hành năm 2002 cho thấy, tỷ lệ giáo viên tiểu học, trung học có thời gian công tác trên 20 năm mắc bệnh giăn tĩnh mạch là khoảng 12%. Các nhà nghiên cứu không phát hiện sự khác biệt giữa nam và nữ. Theo giáo sư Phạm Khuê, nguyên Viện trưởng Viện Lăo khoa Việt Nam, giăn tĩnh mạch (hay c̣n gọi là suy giảm tĩnh mạch ngoại biên chi dưới) là t́nh trạng tĩnh mạch nông ở chân bị giăn, chạy quanh co và có ḍng máu chảy theo chiều trái ngược nhau (không chỉ chạy về tim như b́nh thường). Bệnh xuất hiện khi thành tĩnh mạch bị suy yếu và các van một chiều bên trong ḷng mạch bị tổn thương. Các biến chứng thường thấy là vỡ hoặc viêm tắc chỗ giăn tĩnh mạch, loét dinh dưỡng da, và nguy hiểm nhất là thuyên tắc ḷng tĩnh mạch (cục máu đông h́nh thành và di chuyển trong mạch. Nó có thể đi về tim và gây thuyên tắc động mạch phổi, dẫn đến tử vong trong vài phút nếu không được chẩn đoán và điều trị kịp thời). Để pḥng bệnh, không nên đứng hay ngồi một chỗ quá lâu, không để trọng lượng cơ thể tăng, để chân cao hơn ngực và gác chân cao khi đi ngủ, ăn nhiều rau, củ, quả và uống nhiều nước chống táo bón. Nên tăng cường hoạt động thể dục thể thao (tốt nhất là đi bộ mỗi ngày 15 phút và đi nhanh gấp 3 lần b́nh thường), cũng có thể xoa bóp và ngâm chân trong nước ấm trước khi đi ngủ. Với trường hợp bệnh nặng, phương pháp phổ biến hiện nay là phẫu thuật cắt bỏ tĩnh mạch bị giăn. Gần đây, các nhà khoa học Mỹ đă t́m ra một phương pháp khác có tên VNUS, dùng nhiệt để làm co mạch máu. Tuy nhiên, phương pháp chưa được áp dụng tại Việt Nam. Thiên Đức
|
