10 cách ngăn ngừa thoái hoá khớp
 |
| Béo ph́ là một trong những nguyên nhân gây thoái hoá khớp. |
Trước đây, căn bệnh này hầu như chỉ gặp ở người cao
tuổi nhưng gần đây, rất nhiều người dưới 40 tuổi cũng bị thoái hóa khớp. Ngoài
lư do chấn thương và khớp làm việc quá tải, một nguyên nhân gây bệnh khá phổ
biến hiện nay là bệnh béo ph́.
Thoái hoá khớp là bệnh có thể ngăn ngừa được. Sau
đây là 10 biện pháp được các nhà chuyên môn đề nghị:
1. Duy tŕ trọng lượng cơ thể ở mức độ thích
hợp
Khi bạn càng béo, sức nặng đè lên khớp càng lớn,
nhất là vùng lưng, khớp háng, khớp gối và bàn chân.
2. Chăm vận động
Luyện tập thể dục, thể thao vừa sức sẽ giúp cơ
bắp khỏe mạnh, máu huyết lưu thông dễ dàng. Đó là yếu tố giúp tăng cường dinh
dưỡng cho lớp sụn khớp. Cơ bắp khỏe mạnh sẽ giúp giảm lực đè ép lên khớp xương
trong vận động.
3. Giữ tư thế cơ thể luôn thẳng
Tư thế tốt sẽ giúp bảo vệ các khớp, tránh sự đè
ép không cân đối. Ở tư thế thẳng sinh lư, diện tích tiếp xúc giữa hai mặt khớp
sẽ đạt mức tối đa, v́ thế lực đè ép sẽ tối thiểu. Tư thế này cũng tạo sự cân
bằng lực giữa các dây chằng và cơ bắp quanh khớp, giúp giảm bớt nhiều nhất lực
đè ép lên hai mặt sụn khớp.
4. Sử dụng các khớp lớn trong mang vác nặng
Khi nâng hay xách đồ nặng, bạn cần chú ư sử dụng
lực cơ của các khớp lớn như ở tay là khớp vai, khớp khuỷu; ở chân là khớp háng,
khớp gối. Khéo léo sử dụng nguyên tắc đ̣n bẩy ở những khớp lớn để tránh làm tổn
thương các khớp nhỏ.
5. Giữ nhịp sống thoải mái
Bạn nên sắp xếp công việc hợp lư, hài ḥa giữa
nghỉ ngơi và lao động. Nên nhớ rằng các cơ quan trong cơ thể đều cần có sự nghỉ
ngơi để tái tạo năng lượng. Không nên lặp đi lặp lại một công việc hay tư thế
làm việc kéo dài quá sức chịu đựng của cơ thể. Lực tác động không lớn nhưng nếu
lặp đi lặp lại trong thời gian quá dài sẽ làm tổn thương khớp.
6. Phải biết "lắng nghe" cơ thể
Cơ thể chúng ta có cơ chế báo động rất tuyệt vời.
Khi có vấn đề, nó sẽ báo ngay cho bạn. Trong đó, đau là dấu hiệu chủ yếu. Phải
ngưng ngay lập tức các vận động nếu chúng gây đau.
7. Thay đổi tư thế thường xuyên
Tránh nằm lâu, ngồi lâu, đứng lâu một chỗ v́ sẽ
làm ứ trệ tuần hoàn và gây cứng khớp. Có thể đây là yếu tố chính yếu gây ra
thoái hóa khớp do nghề nghiệp, nhất là ở những người lao động trí óc.
8. Tránh luyện tập "như một chiến binh"
Khi khớp của bạn có vấn đề, bạn có thể thực hiện
lời khuyên nên vận động của bác sĩ một cách hăng hái quá mức. Nỗi lo sợ bệnh tật
khiến bạn vội vă lao vào tập luyện như những người lính cứu hỏa dập tắt đám
cháy. Tuy nhiên, điều này không thể áp dụng cho tổn thương khớp. Sụn khớp phải
trải qua một thời gian dài tác động mới bị hư hỏng; khi bạn cảm thấy đau nghĩa
là nó đă hư khá nặng. Sự nghỉ ngơi sẽ làm ngừng gia tăng mức độ tổn thương. Bạn
cũng nên vận động để tổn thương phục hồi nhưng phải bắt đầu bằng những động tác
nhẹ nhàng và chậm răi, sau đó mới tăng dần lên tùy vào sự phản ứng của cơ thể.
Nếu quá gắng sức hay nóng nảy trong luyện tập để đốt cháy giai đoạn, bạn sẽ vô
t́nh làm chết lớp sụn mới c̣n non yếu.
9. Bảo vệ cơ thể trước những bất trắc trong
sinh hoạt
Khi ra khỏi nhà, bạn nên cẩn thận chuẩn bị những
dụng cụ bảo vệ cổ tay và khớp gối, nhằm đề pḥng những t́nh huống bất ngờ có thể
làm bạn bị chấn thương.
10. Đừng ngại ngần yêu cầu trợ giúp
Bạn không nên cố gắng làm một việc ǵ đó quá sức
của ḿnh. Nếu cảm thấy khó khăn, nên nhờ người khác trợ giúp, v́ việc mang vác
hay xách một vật nặng có thể làm bạn đau nhức nhiều ngày. T́nh trạng đau nhức
này thể hiện sự tổn thương của cơ thể.
BS Huỳnh Bá Lĩnh, Sức Khoẻ
& Đời Sống
|
