Khám nghiệm pháp y bằng gịi: Nhiều bất cập
Nếu cho rằng có thể xác định
được thời điểm nạn nhân bị giết thông qua xét nghiệm gịi, có thể các chuyên gia
pháp y sẽ phải nghĩ lại. Phương pháp phân tích
côn trùng được áp dụng nhiều năm nay vừa bị chứng minh là có nhiều khiếm khuyết.
|
|
Ḍi
là "trợ thủ" lâu năm của ngành pháp y. |
Bên cạnh việc khám nghiệm t́nh trạng phân
ră của cơ thể, môn phân tích côn trùng là một trong những phương pháp phổ biến
nhất nhằm xác định thời gian tử vong. Nhiều loài ruồi và bọ có thể sống trên cơ
thể người trong suốt quá tŕnh phân ră. Nếu xác định được giai đoạn phát triển
của chúng, sau đó so sánh với những ấu trùng trên cơ thể người, chuyên gia khám
nghiệm pháp y có thể đưa ra kết luận về thời điểm xảy ra tử vong.
Kết quả đạt được tương đối chính xác -
thời gian sai lệch chỉ vài tháng hoặc vài tuần, thậm chí chỉ vài ngày nếu như
nạn nhân bị chết chưa quá một tháng. Để kiểm tra tính chính xác của phương pháp
phân tích côn trùng, Melanie Archer, nhà khoa học thuộc Viện Pháp y Victorian
(Melbourne, Australia), đă tiến hành thử nghiệm bằng cách cho năm xác lợn vào
lồng sắt (nhằm ngăn ngừa chim, thú ăn xác thối đến phá hoại) rồi đặt tại vùng
đất có nhiều bụi cây. Trong suốt bốn tháng liền, hàng tuần bà lại đến để quan
sát xem những côn trùng nào sống trên xác chết và trong ḷng đất ở dưới những
cái xác. Bà tiến hành thử nghiệm này trong tất cả các mùa, trong suốt hai năm
liên tục.
Kết quả t́m được hoàn toàn nằm ngoài dự
tính của Archer. Chẳng hạn, trong mùa đông đầu tiên, ấu trùng của nhặng xanh rời
khỏi xác chết sau chín tuần. Tuy nhiên, đến mùa đông thứ hai, chúng chỉ "lưu
luyến" có bốn tuần là "dứt áo ra đi". Loài bọ Creophilus erythrocephalus
cũng vậy, chúng chỉ đến sau bốn tuần trong mùa đông đầu tiên, c̣n sang mùa sau
th́ "hăm hở" hơn gấp đôi - chúng đến sớm hai tuần so với mùa trước. Những điểm
khác biệt này do nhiều yếu tố khác nhau gây ra, chẳng hạn như điều kiện thời
tiết khác nhau hoặc thay đổi về số lượng côn trùng. Archer cho biết: Đến nay,
chưa có một cuộc nghiên cứu nào về tử thi lại được tiến hành trong nhiều năm
liên tiếp, v́ thế không ai nhận ra những điểm khác biệt nói trên.
Một yếu tố nữa dẫn đến sai lầm là phương
pháp đánh giá nhiệt độ, bởi quá tŕnh côn trùng xâm nhập vào tử thi chịu tác
động mạnh mẽ của nhiệt độ. Để đánh giá được nhiệt độ tại nơi t́m ra tử thi, các
nhà nghiên cứu côn trùng thường trở lại địa điểm đó rồi theo dơi nhiệt độ thay
đổi, sau đó so sánh với nhiệt độ của trạm khí tượng gần nhất. Cuối cùng, họ trở
lại với số liệu mà trạm khí tượng ghi lại tại thời điểm xác chết bắt đầu phân ră
để t́m ra nhiệt độ của môi trường xung quanh.
Khi Archer áp dụng kỹ thuật này vào cuộc
thử nghiệm tại những địa điểm giả sử có vụ giết người, nhiệt độ thường ít hơn 1oC
so với nhiệt độ thực tế. Tuy nhiên, nếu thời tiết thay đổi một cách đột ngột
giữa thời kỳ theo dơi và thời kỳ cái xác bắt đầu phân ră, mức chênh lệch lên tới
8oC. Điều này có thể khiến cho kết luận về thời điểm giết người sai
chệch tới vài ngày. Đây là một thực tế mà từ trước đến nay rất nhiều luật sư, kể
cả nhà khoa học pháp y, không nắm vững được, dẫn tới những sai lệch trong điều
tra.
Khánh Hà (Theo NewScientist)
|
