www YKHOANET

Y HỌC PHỔ THÔNG

Cấp cứu

Sức khỏe trẻ em

Sức khỏe người cao tuổi

Sức khỏe phụ nữ

Cao huyết áp

Bệnh thường gặp

Khớp

Huyết học

Tai mũi họng

Tâm thần

Răng hàm mặt

Bệnh mắt

Pháp y

Thẩm mỹ

Kỹ thuật y khoa

Da liễu

Hỏi đáp sức khỏe

 

 

CHUYÊN ĐỀ GIỚI TÍNH

Nghiên cứu t́nh dục học

Thắc mắc biết hỏi ai

Giới tính

Sách giáo dục giới tính

Sức khỏe t́nh dục

Tṛ chuyện về t́nh dục

HIV/AIDS

Bệnh của cơ quan sinh dục

 

SÁCH THAM KHẢO

260 bệnh tật trẻ em

Bác sĩ vui tính

Dinh dưỡng và an toàn thực phẩm

Giấc ngủ trẻ em

Sức khỏe phụ nữGiải phẫu thẩm mỹ

 

 

MÙI VỊ LẠ TRONG MIỆNG - TỰ KHẮC PHỤC VỚI ĐÔNG Y DƯỢC

Tác giả : Lương y HUYÊN THẢO

 Mấy tháng nay, ông T., một viên chức ngoài 50 tuổi cảm thấy bụng rất hay đầy trướng sau những bữa ăn, đại tiện th́ lúc táo lúc lỏng, và điều rắc rối nhất là luôn cảm thấy trong miệng có vị ng̣n ngọt (dù ông không hề ăn bánh kẹo hay uống nước ngọt). Xúc miệng đánh răng măi cũng không hết được. Sau khi đă khám nhiều nơi và không t́m ra nguyên nhân. Nghe người quen mách, ông bèn thử đến một pḥng khám Đông y. Sau khi xem mạch, cụ lang già ghi vào y bạ: "Tỳ vị khí hư", "Hư nhiệt nội sinh" và kê đơn, bốc 10 thang thuốc. Ông T. chẳng hiểu ǵ cả, nhưng cứ theo lời dặn mang thuốc về uống thử. Ai ngờ chỉ vài ngày sau, cảm giác ngọt trong miệng dần dần biến mất, và sau khi ăn bụng cũng bớt đầy...

Trên lâm sàng, trường hợp như ông T. thực ra không hiếm. "Vị lạ trong miệng", thực chất là loại "triệu chứng sớm", một dấu hiệu báo trước bệnh tật. Theo lư luận của Đông y, lưỡi thông với tạng Tâm (Tâm khai khiếu ở lưỡi). Khi cơ thể khỏe mạnh, "Tâm khí" điều ḥa th́ trong miệng không có vị lạ, lưỡi có thể phân biệt chính xác các mùi vị khác nhau. Nhưng khi âm dương mất cân bằng, hoạt động của một số tạng phủ bị rối loạn, có thể ảnh hưởng xấu đến tạng tâm, khiến cho "Tâm khí" bị rối loạn, nên trong miệng cũng xuất hiện mùi vị dị thường. Căn cứ vào lư thuyết Tạng tượng, kết hợp với những quan sát trên thực tiễn lâm sàng hàng ngàn năm, Đông y đă t́m ra phương pháp chẩn đoán và điều trị chứng bệnh này có kết quả tốt. Các nghiên cứu hiện đại cũng cho thấy những kinh nghiệm của Đông y về vấn đề này là có cơ sở.

Miệng ngọt: Các thầy thuốc Đông Y cho rằng, tạng Tỳ bị nóng th́ miệng có vị ngọt (Tỳ nhiệt khẩu cam), nghĩa là chức năng tiêu hóa của Tỳ vị bị "nhiệt tà" gây rối loạn th́ miệng thấy ngọt. Điều này tương tự cách lư giải của Y học hiện đại: Chức năng tiêu hóa rối loạn, có thể dẫn tới sự phân tiết dị thường một số loại men tiêu hóa, đặc biệt khi lượng men amylase trong nước bọt tăng lên, kích thích gai lưỡi, trong miệng sẽ cảm thấy như có vị ngọt. Trên lâm sàng, Đông y thường chia ra hai dạng "Thực nhiệt" và "Hư nhiệt".

1. Tỳ vị thực nhiệt: Thường do ăn quá nhiều các thứ cay nóng hậu vị, hoặc do nhiệt độc ở bên ngoài xâm phạm, lâu ngày tích tụ lại mà gây nên bệnh. Ngoài cảm giác ngọt miệng, thường kèm theo cảm giác khô khát, thích uống nước mát, ăn nhiều mau đói hoặc lưỡi lở loét, đại tiện táo bón, nước tiểu vàng, chất lưỡi đỏ, rêu lưỡi vàng khô, mạch sác hữu lực. Để khắc phục cần "Thanh Tỳ tả hỏa", có thể đến các hiệu thuốc Đông dược cân bài thuốc "Tả hoàng tán" hoặc "Thanh vị tán" để chữa:

- Tả hoàng tán: Hoắc hương 15g, chi tử 10g, thạch cao 10g, cam thảo 8g, pḥng phong 2g. Sắc nước uống mỗi ngày 1 thang.

- Thanh vị tán: Hoàng liên 10g, đương quy 10g, thăng ma 10g, sinh địa 12g, đan b́ 12g. Sắc nước uống mỗi ngày 1 thang.

2. Tỳ vị khí hư: Dạng này thường gặp ở người cao tuổi hoặc người mắc bệnh lâu ngày Tỳ Vị bị tổn thương, dẫn đến t́nh trạng cả thực thể và chức năng bị thương tổn (khí âm lưỡng thương), khiến nhiệt tích ở bên trong (hư nhiệt nội sinh) thiêu đốt tân dịch ở tạng Tỳ mà gây nên bệnh. Biểu hiện thường gặp: Miệng có cảm giác ngọt mà háo, người mệt mỏi, thở yếu, chán ăn, bụng đầy trướng, đại tiện lúc táo lúc nhăo. Để khắc phục cần "ích khí kiện tỳ" và "ḥa vị dưỡng âm". Có thể dùng "Ích vị thang" hợp với "Tứ quân tử thang" gia giảm để chữa:

- Bài thuốc: Sa sâm 15g, mạch môn đông 10g, ngọc trúc 10g, phục linh 10g, sinh địa 12g, hoắc hương 12g, sa nhân 8g, trích cam thảo 8g. Sắc nước uống mỗi ngày 1 thang.

Miệng đắng: Theo y học hiện đại, vị đắng trong miệng thường liên quan đến những rối loạn trong quá tŕnh chuyển hóa dịch mật. Theo Đông y, khi "nhiệt" tích tụ ở Can Đởm, gây rối loạn chức năng tiêu hóa thủy cốc, th́ trong miệng xuất hiện vị đắng; Đồng thời thường kèm theo các chứng trạng như đau đầu, choáng váng, chất lưỡi vàng mỏng, mạch huyền sác. Để khắc phục cần dùng phép "Thanh Can tả hỏa", có thể sử dụng bài thuốc "Long đảm tả can thang" để chữa:

- Long đảm tả can thang: Long đảm thảo (sao rượu) 10g, hoàng cầm (sao rượu) 12g, chi tử 10g, mộc thông 10g, trạch tả 15g, xa tiền tử 15g, sinh địa (sao rượu) 15g, đương quy (sao rượu) 10g, sài hồ 10g, cam thảo 5g. Sắc nước uống mỗi ngày 1 thang.

Miệng chua: Y học hiện đại cho rằng, cảm giác chua miệng thường hay gặp ở những người viêm dạ dày và các bệnh viêm loét đường tiêu hóa, hiện tượng này có liên quan đến sự gia tăng tiết dịch ở dạ dày. C̣n Đông y cho rằng, chua miệng có liên quan mật thiết với chứng "Can Tỳ bất ḥa": Tạng Can bị rối loạn, ảnh hưởng xấu đến chức năng tiêu hóa của Tỳ vị. Ngoài cảm giác chua miệng, thường có thêm những biểu hiện như ngực sườn đau tức, đau đầu hoa mắt, bồn chồn, dễ cáu giận, sau khi ăn bụng đầy trướng, đại tiện táo bón, nước tiểu vàng, rêu lưỡi vàng mỏng, mạch huyền. Để khắc phục, cần "tả can ḥa vị", có thể dùng "tả kim hoàn" hợp với "lục quân tử thang" gia giảm để chữa:

- Bài thuốc: Hoàng liên 10g, ngô thù du 10g, phục linh 10g, bạch truật 10g, nhân sâm 6g, cam thảo 3g, trần b́ 15g. Sắc nước uống mỗi ngày 1 thang.

Miệng mặn: Theo quan niệm của Đông y: "Mặn là vị của Thận" Trường hợp làm lụng mệt nhọc quá mức, tuổi cao sức yếu, hoặc mắc bệnh lâu ngày khiến cho tạng Thận bị suy tổn, chất dịch từ tạng Thận có thể vọt lên trên, nên trong miệng cảm thấy có vị mặn. Chứng này thường kèm theo những biểu hiện như lưng gối mỏi đau, đầu choáng tai ù, ngũ tâm phiền nhiệt (ngực, ḷng bàn chân bàn tay nóng), mồ hôi trộm (đạo hăn), di tinh, rêu lưỡi ít, mạch tế sác. Để khắc phục cần "tư âm giáng hỏa", "bổ ích thận âm", có thể dùng bài thuốc "Tri bá địa hoàng thang" gia vị để chữa:

- Bài thuốc: Tri mẫu 10g, hoàng bá 10g, sơn dược 10g, đan b́ 10g, phục linh 10g, thục địa 15g, ngô thù du 12g, trạch tả 12g, phụ tử 12g, nhục quế 8g. Sắc nước uống mỗi ngày 1 thang.

Miệng hôi: Thường liên quan đến các t́nh huống.

1. Vị hỏa hun đốt: Miệng nóng hôi, chất lưỡi đỏ hoặc lở loét, hoặc chân răng sưng thũng, kèm theo khát nước thích uống lạnh, đại tiện táo, nước tiểu vàng. Để khắc phục cần "thanh tả vị hỏa", có thể dùng bài thuốc:

- Tam hoàng tả tâm thang: Đại hoàng 10g, hoàng cầm 10g, hoàng liên 5g. Sắc nước uống mỗi ngày 1 thang.

2. Thức ăn tích trệ: Miệng hôi có mùi như lên men chua, thức ăn thối rữa, hoặc kèm theo mùi thức ăn sống, chán ăn, rêu lưỡi dầy nhớt. Để khắc phục cần "tiêu thực hóa tích", có thể dùng bài thuốc:

- Bảo ḥa thang: Sơn tra 10g, thần khúc 12g, lai phục tử 10g, trần b́ 10g, bán hạ 10g, phục linh 10g, liên kiều 10g. Sắc uống.

3. Không chú ư vệ sinh răng miệng: Bị sâu răng hoặc viêm loét khoang miệng. Có thể sử dụng bài thuốc: Hoàng cầm 10g, hoắc hương 10g, thạch cao 10g, sinh địa 10g, cam thảo 4g. Sắc lấy nước ngậm nhiều lần trong ngày.

Ngoài việc dùng thuốc để khắc phục theo các chứng trạng như trên, cần chú ư điều tiết về ăn uống, vệ sinh răng miệng. Nếu dị vị trong miệng kéo dài lâu ngày, uống thử các loại thuốc nói trên không thấy đỡ, cần đến các bệnh viện có những thầy thuốc giàu kinh nghiệm để khám và chữa trị kịp thời, không nên coi thường...

 

 


Bệnh tai

Bạn biết ǵ về ngộ độc tai?
Bệnh thối tai
Chữa thối tai cho trẻ theo cách dân gian
Cách nhận biết t́nh trạng yếu thính giác ở trẻ
Cấy ốc tai điện tử: Kỷ nguyên mới cho người điếc
Giảm thính lực do dùng thuốc
Làm ǵ khi bị ù tai
Làm thể nào để tránh đau tai khi đi máy bay
Phát điên v́ thuốc nhỏ tai
Ṛ luân nhĩ dễ bị nhầm với nhọt ở tai
Thuốc có tác dụng phụ làm giảm thính lực và gây điếc
Vitamin E có thể phục hồi thính lực
Viêm tai do chấn thương khí áp
Viêm tai giữa tiết dịch - bệnh hay gặp ở trẻ
Viêm tai giữa ứ dịch gây điếc vĩnh viễn
Zona tai
ĐÔI VÀNH TAI KỲ DIỆU
Điếc do dùng kháng sinh
Điếc do tiếng ồn rất khó hồi phục
Điếc và cách phát hiện
Điếc v́... lông tai
Điếc đột ngột - một bệnh cần được cấp cứu
Điều trị ù tai bằng thuốc Nam

Bệnh mũi, xoang

3 bài thuốc chữa viêm mũi dị ứng
Chứng viêm mũi
Khó thở - triệu chứng của nhiều loại bệnh
Lạm dụng thuốc nhỏ mũi làm ngạt mũi nặng hơn
Ngạt mũi và cách chữa trị
Triệu chứng viêm mũi xoang
Viêm mũi xoang dị ứng
Viêm xoang - BS Nguyễn Thanh Sơn
Viêm xoang do nấm
X́ mũi thế nào cho đúng

Bệnh họng, miệng

Bệnh ung thư ṿm họng
Chứng ngừng thở ngắt quăng trong khi ngủ
Chữa giọng "eo éo" bằng phương pháp luyện giọng
Chữa hôi miệng bằng laser
Chữa rối loạn giọng nói tuổi dậy th́ bằng luyện giọng
Các nguyên nhân gây khàn tiếng
Cắt bớt phổi để khôi phục giọng nói
Dùng nước súc miệng thế nào cho đúng
Dược thảo điều trị ho do viêm họng và viêm phế quản
Dị vật đường ăn, đường thở ở người lớn
Dụng cụ mới giúp giảm ngáy
Fluor và sức khỏe răng miệng
Luyện nói sau cắt bỏ thanh quản
Làm sao trị chứng hôi miệng
Làm thế nào để chữa ngáy hiệu quả
MÙI VỊ LẠ TRONG MIỆNG
Mùi vị lạ trong miệng và cách chữa bằng Đông dược
Một số thông tin liên quan đến cắt Amiđan
Ngáy có thể làm bạn bị đột quỵ
NGỦ NGÁY VÀ HỘI CHỨNG NGỪNG THỞ KHI NGỦ DO TẮC NGHẼN ĐƯỜNG THỞ Tác giả
Những bệnh lư của lưỡi
Những nguyên nhân gây khản
Nuốt nghẹn có thể là dấu hiệu của các bệnh hiểm nghèo
Nấm họng
Phục hồi tiếng nói do hẹp khí - phế quản trong một ngày
Sơ cứu ngạt thở do vật lạ lọt vào họng
Tự xoa bóp pḥng viêm họng mạn tính
Xạ trị làm co amiđan, an toàn và hiệu quả
Điều trị ngáy bằng khí cụ miệng
Điều trị viêm họng cấp tính
Đoán bệnh qua chất đờm

 

YKHOANET

 

BS PHAN XUÂN TRUNG

"Lăng tử giữa thương trường"


 WHO definition of HEALTH:
Health is a state of complete physical, mental and social well-being and not merely the absence of disease or infirmity.


Hệ thống phần mềm quản lư bệnh viện
YKHOA.NET

 

 

Website YKHOANET.COM khai trương ngày 24/12/2000 - Năm thứ Tư.

Website YKHOANET - Y KHOA VIỆT NAM
www.ykhoanet.com www.ykhoa.net 

Web Master: Dr PHAN XUAN TRUNG - phanxuantrung@ykhoa.net

Gởi bài tham gia YKHOANET