BỆNH TÂM THẦN PHÂN LIỆT
1. Thế nào là bệnh tâm thần phân
liệt?
- Bệnh tâm thần phân liệt không
phải là một bệnh do ma quỉ gây ra, cũng không phải do "đời cha ăn mặn, đời
con khát nước", mà là một bệnh lư của năo, có những biến đổi sinh học phức
tạp, chịu tác động mạnh của môi trường tâm lư xă hội không thuận lợi.
- Bệnh tâm thần phân liệt là một
bệnh phổ biến trên thế giới và ở nước ta tỷ lệ từ 0,3 - 1% dân số.
- Bệnh có thể chứa được hoặc
thuyên giảm tốt nếu được phát hiện sớm, chữa trị kịp thời, hợp lí.
2. Bệnh tâm thần phân
liệt có những biểu hiện ǵ?
*
Bệnh nhân cho rằng ư nghĩ của ḿnh
bị phát thanh, ư nghĩ của ḿnh bị người khác biết, hoặc họ đọc được ư nghĩ của
ḿnh.
* Nghi ngờ có người điều khiển
chi phối, kiểm tra; bị theo dơi, ám hại hay đầu độc ḿnh, ghen tuông vô lư.
*
Cho ḿnh có khả nǎng đặc biệt, có
quyền lực như siêu nhân có khả nǎng làm được những việc kỳ lạ, là người nhà
trời, điều khiển được mưa gió.
* Nghi ngờ ḿnh mắc bệnh nặng
như ung thư, lao, HIV, giang mai, tim mạch, mà thực tế không bị bệnh ǵ.
*
Nghĩ rằng ḿnh có những khuyết điểm
lớn, có tội phải bị trừng phạt nặng nề.
*
Bệnh nhân nghe, nh́n, ngửi hoặc cảm
thấy những ǵ mà người khác không thấy (không có trong thực tế).
Thí dụ.
Nghe thấy tiếng nói trong đầu hoặc
tiếng nói phát ra từ một bộ phận nào đó của cơ thể. Tiếng nói b́nh luận hành vi
của bệnh nhân hoặc thảo luận với nhau về bệnh nhân.
*
Các bất thường về hành vi cảm xúc.
- Kích động, đập phá, ḥ hét vô
cớ, hành hung với người thân hoặc hàng xóm.
- ít nói, hỏi gặng cũng không
nói, không ăn, thu ḿnh lại, tính t́nh khô lạnh không muốn tiếp xúc với người
thân.
Tính khí vui buồn, giận dữ thất
thường.
3. Cần làm ǵ để giúp đỡ
bệnh nhân tâm thần phân liệt?
* Gia đ́nh
- Phát hiện sớm những thay đổi
bất thường kể trên.
- Đưa người bệnh đến với các
dịch vụ chăm sóc sức khoẻ tâm thần để nhận được tư vấn cần thiết của thầy thuốc.
- Quản lư và cho uống thuốc đều
đặn, đúng liều lượng, giờ giấc theo chỉ định của bác sĩ.
- Bệnh tâm thần phân liệt tái
phát phần lớn là do không uống thuốc đều đặn hoặc tự ư cắt thuốc.
- Bệnh sẽ thuyên giảm và ổn định
tết nếu được gia đ́nh quan tâm, tạo môi trường thích ứng, dung nạp tốt.
* Những hiểu biết sai lầm cần
tránh:
- Cho rằng thuốc tâm thần là
loại thuốc ngủ, nay bệnh nhân đă ngủ tốt th́ không cần dùng nữa.
- Cho rằng thuốc chữa bệnh tâm
thần là thuốc độc, e ngại không sử dụng mặc dù đă có chỉ định của bác sĩ.
* Cộng đồng
- Cần thông cảm, chia sẻ với
bệnh nhân và gia đ́nh, không mặc cảm, riễu cợt trêu trọc, ngược đăi.
- Giúp đỡ bệnh nhân có việc làm.
- Giúp đỡ bệnh nhân và gia đ́nh
khi gặp t́nh huống khó khăn.
* Cán bộ y tế
- Định kỳ kiểm tra bệnh, tư vấn
về điều trị và tái phục hồi chức năng tâm lí xă hội, cấp phát thuốc đầy đủ cho
bệnh
nhân.
- Hướng dẫn gia đ́nh quản lư và
cho uống thuốc đều.
- Hướng dẫn gia đ́nh phát hiện
kịp thời các biểu hiện tái phát bệnh và những tác dụng phụ khi uống thuốc an
thần kinh.
* Đi đâu để được giúp đỡ?
- Bệnh viện Tâm thần tỉnh hoặc
thành phố.
- Trạm sức khoẻ Tâm thần tỉnh.
- Pḥng khám Tâm thần tại các
quận,
- Trạm y tế xă, phường.
Các bệnh nhân tâm thần phân liệt
được điều trị ngoại trú miễn phí theo khu vực cư trú./.
|
