Hỏi đáp sức khỏe Tác giả : SK&ĐS * BẠCH BIỂN ĐẬUHỏi: Mẹ tôi năm nay 65 tuổi, gần đây thường bị tiểu ra máu. Có người mách dùng lá đậu ván trắng sắc uống. Xin bác sĩ cho biết rơ hơn về công dụng của loại cây này, cách dùng ra sao? - (Nguyễn Thiên - Cà Mau) GS. ĐỖ TẤT LỢI trả lời: Bạch biển đậu c̣n gọi là đậu ván trắng, đậu bạch biển, biển đậu, bạch đậu. Tên khoa học Dolichos Lablab L. Lablab vulgaris Sav. L., Dolichos albus Lour. Thuộc họ Cánh bướm Fabaceae (Papilionaceae). Bạch biển đậu (Semen Dolichoris) là hạt của cây đậu ván trắng đă chín và phơi khô. C̣n có tên nga mi đậu, bạch mai đậu.
a. Mô tả cây:Đậu ván trắng là một loại dây leo, sống 1-3 năm, có thể leo dài tới 5m hay hơn. b. Phân bố, thu hái và chế biến:Đậu ván được trồng ở khắp nơi nước ta để lấy quả non ăn, quả già lấy hạt làm thuốc. Muốn hái hạt làm thuốc th́ vào tháng 9-10, quả chín già, hái về, đập lấy hạt, phơi khô là được. Từ bạch biển đậu, người ta chế ra các vị thuốc như: Biển đậu y (Testa Dolichoris) là vỏ hạt bạch biển đậu, biển đậu nhân (nhân hạt bạch biển đậu, chế bằng cách ngâm bạch biển đậu vào nước cho vỏ phồng lên, đăi lấy nhân phơi riêng, vỏ phơi khô riêng), bạch biển đậu sao (nhân biển đậu cho vào nồi gang hay chảo sao cho đến khi có màu vàng đen, lấy ra để nguội mà dùng). c. Tác dụng dược lư:Có tác dụng chống bị ngộ độc thức ăn mà sinh ra nôn mửa, viêm dạ dày và ruột cấp tính. e. Công dụng và liều dùngChỉ mới thấy dùng làm thuốc trong phạm vi nhân dân. Theo lư luận Đông y, bạch biển đậu có vị ngọt, hơi ôn, không độc, vào hai kinh tỳ và vị. Chủ trị ḥa trung, hạ khí, dùng làm thuốc bổ tỳ vị, chỉ tả lỵ phiền khát. Chữa các chứng đau bụng, xích bạch đới, giải độc, trúng độc do nhân ngôn. Một tác giả đời Đường c̣n nói ăn bạch biển đậu bổ ngũ tạng, chữa nôn ọe, ăn thường xuyên tóc sẽ không bạc. Ngày dùng 8-16g dưới dạng thuốc sắc hay thuốc bột. Đơn thuốc có bạch biển đậu dùng trong nhân dânHương nhu hoàn dùng chữa đau bụng, không tiêu: Hương nhu (lá) 80g, bạch biển đậu sao bỏ vỏ, hậu phác tẩm nước gừng sao, mỗi vị 40g. Tán nhỏ làm thành viên, mỗi viên nặng chừng 1g. Mỗi lần dùng 1-2 viên. Dùng nước nóng chiêu thuốc. Có thể sắc uống đơn thuốc sau đây: Hương nhu 4g, bạch biển đậu 4g, nước 200ml, sắc c̣n 100ml, chia 3 lần uống trong ngày. Đơn thuốc chữa xích bạch đới: Bạch biển đậu sao vàng tán nhỏ, mỗi ngày dùng 4-8g bột này. Chữa trúng độc: Bạch biển đậu 20g giă sống thêm nước, vắt lấy nước cho uống. Tiểu ra máu: Lá đậu ván sao vàng sắc uống. Ngày uống 20-30g lá tươi. Ngoài đậu ván trắng, c̣n có thứ đậu ván cho hạt đen hay đỏ nhưng không thấy dùng làm thuốc. Ngoài vỏ và hạt đậu ván, người ta c̣n dùng hoa và lá đậu ván giă đắp lên vết rắn cắn. Nhưng hạt đậu ván trắng hay được dùng hơn. * TẬT NGHIẾN RĂNG KHI NGỦHỏi: Cháu 22 tuổi, bị bệnh nghiến răng từ khi c̣n nhỏ, đến nay vẫn bị, nhất là hôm nào thần kinh căng thẳng tối ngủ sẽ nghiến răng nhiều hơn. Xin bác sĩ cho biết có cách nào để chữa không? - (Trần Thị Th. L. - Thanh Hóa)BS. VŨ HƯỚNG VĂN trả lời: Tật nghiến răng thường xảy ra vào ban đêm khi ngủ, người nghiến răng không hề biết là ḿnh nghiến răng mà do người khác nói lại. Tật này có thể gặp ở mọi lứa tuổi, là một rối loạn thần kinh cơ và nguyên nhân chưa thật rơ ràng, nhưng có một số yếu tố liên quan như: - Các yếu tố thuộc phạm vi răng và hàm: Chấn thương răng, lệch khớp cắn, người có răng giả, răng sâu... có thể kích thích trung tâm phản xạ nhai gây nghiến răng. - Stress: Căng thẳng thần kinh tâm lư, lao động căng thẳng, có cảm xúc mạnh như sợ hăi, đau đớn, căm thù... phải nghiến răng tự kiềm chế. Nếu một trong các hiện tượng này thường lặp đi lặp lại có thể sẽ đưa đến tật nghiến răng. Ở trẻ em, tật nghiến răng có thể gây ảnh hưởng xấu đến sự phát triển hệ răng hàm. Với người trưởng thành, dễ gây hiện tượng ṃn răng do hai hàm răng trực tiếp chà xát mạnh vào nhau, men răng dễ bị tổn thương, làm tăng sự tiêu xương, đau cơ nhai... Để khắc phục hiện tượng này, cháu cần đến bác sĩ chuyên khoa răng làm máng nhựa plastic trong và dẻo; Khi đi ngủ đeo máng nhựa vào sẽ không c̣n nghe tiếng nghiến răng nữa, đồng thời bảo vệ răng không bị ṃn. Ngoài ra, cháu cần tập thư giăn khớp hàm bằng cách thả lỏng cơ miệng, hàm dưới ở trạng thái nghỉ. Tránh căng thẳng thần kinh tâm lư. Hạn chế dùng các chất kích thích và thức ăn cứng. * SỰ PHÁT TRIỂN TÍNH DỤC Ở TRẺ EMHỏi: Con gái năm nay mới 4 tuổi nhưng có dấu hiệu rất lạ, cháu thường hay lén lút nằm sấp, dùng tay ấn vào bộ phận sinh dục hoặc nằm nghiêng dùng gối kẹp vào bẹn. Tôi rất lo lắng trước các biểu hiện này của cháu. Xin bác sĩ cho lời khuyên. - (Hải Hường - Phú Thọ)BS. ĐÀO XUÂN DŨNG trả lời: Tính dục đă phát triển từ rất sớm ở mỗi con người, trước tiên nó thể hiện ở nhu cầu t́m kiếm khoái cảm - một nhu cầu mang tính bản thể nhưng rất cần cho sự tồn tại của cá thể. Mọi trẻ ngay từ khi sinh ra đều đă có nhu cầu t́m kiếm khoái cảm bản thể đó (như đ̣i ăn uống, thích được ôm ấp, vuốt ve...). Trẻ càng lớn th́ nhu cầu bản thể cũng tăng lên và được xă hội hóa khi đến tuổi trưởng thành, lúc đó không chỉ là những nhu cầu bản thể nữa mà c̣n có nhu cầu tinh thần như ham muốn quyền lực, giàu sang, có học vấn cao... Trẻ nhỏ chỉ mới phát triển nhu cầu khoái cảm bản thể, nghĩa là t́m kiếm khoái cảm ngay trên cơ thể chúng một cách hồn nhiên, chưa hướng vào đối tượng khác giới nên chưa thể gọi là nhu cầu t́nh dục (t́m kiếm khoái cảm với người khác giới). Từ lúc cơ thể bắt đầu phát tiết về giới tính cho đến lúc xuất hiện ham muốn t́nh dục vào khoảng 10-12 năm hoặc hơn nữa. Ngày nay, thuật ngữ tính dục là để chỉ tổng thể con người nam hay nữ với những tính cách riêng của mỗi giới - những nét tính cách này chịu ảnh hưởng của giáo dục, của nền văn hóa - kinh tế xă hội - V́ thế, quá tŕnh h́nh thành tính dục cũng là quá tŕnh h́nh thành giới tính và nhân cách. Nhà khoa học Mỹ Benjamin đă rất đúng khi nói rằng “sự phát tiết về giới tính đầu tiên” (first maturing) bắt đầu từ khoảng 3-4 tuổi với một thời kỳ biểu lộ sự ham muốn khoái cảm mang màu sắc tính dục rơ rệt. “Nhu cầu được mơn trớn, vuốt ve của trẻ trở nên quá mức, không chỉ là nhu cầu được yêu theo nghĩa thông thường mà dưới một dạng thức tính dục trẻ con” (Benjamin). Trong số những triệu chứng của “sự phát tiết giới tính đầu tiên”, Benjamin c̣n nói đến cả tính ích kỷ, huyễn tưởng, nghịch ngợm, tránh người lạ, thay đổi tính khí, thích cô đơn hay sợ cô đơn, nói dối hay thực thà quá mức, ghen, độc ác... Người ta nói về giai đoạn đó của trẻ như một biểu hiện của bệnh “rối nhiễu thần kinh” (nerviness) - một lối suy diễn làm lu mờ bản chất đích thực của vấn đề. Giữa tuổi phát tiết về giới tính đầu tiên và tuổi phát tiết thứ hai (đích thực về mặt sinh lư) là khoảng thời gian xảy ra “sự bất ổn về giới tính” như Metsnikov đă mô tả và là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến hiện tượng tự kích dục (thủ dâm) ở trẻ nhỏ. Hành vi đó không nên cho là sự hư đốn về mặt đạo đức, v́ ngoài hành vi này, trẻ thường hoàn toàn b́nh thường về mọi phương diện. Tỷ lệ đáng kể những trẻ em có hành vi tính dục quá mức có thể do nguyên nhân phát tiết sớm về tính dục. Sau nữa là do những người gần gũi trẻ đă thường xuyên hôn hít, ôm ấp, mơn trớn, vuốt ve trẻ nên đă đánh thức bản năng giới tính của trẻ. Góp thêm vào sự phát tiết sớm về tính dục của trẻ c̣n có nhiều nguyên nhân khác như nhà chật, con cái nằm chung pḥng hay chung giường với cha mẹ và nhất là ảnh hưởng của TV, băng h́nh có nội dung đồi trụy đang rất phổ biến hiện nay. Không được tuyên truyền giáo dục về những vấn đề giới tính cũng là một yếu tố quan trọng, nếu các cháu được giáo dục một cách thích hợp và có kỹ năng th́ sẽ có tác dụng như tiêm vaccin để có khả năng tự bảo vệ. V́ không được giáo dục và để thỏa măn tính ṭ ṃ, các cháu thường phải t́m hiểu ở những người không thích hợp, không đúng, thậm chí có hại. Cuối cùng do thiếu ư chí, trẻ em dễ tập nhiễm những hành vi giới tính sai lệch. Việc chữa trị cho những trẻ có hành vi giới tính quá mức cần được tiến hành ngay từ bé bằng cách loại trừ càng nhiều càng tốt các nguyên nhân và những yếu tố thuận lợi làm cho hành vi đó phát triển. * NỔI MỤN NƯỚC Ở ĐẦU DƯƠNG VẬTHỏi: Cháu năm nay 18 tuổi, đầu dương vật có những mụn nước nhỏ như đầu kim, khi nổi lên tạo thành các đường rănh nhỏ dọc theo đầu dương vật, không gây ngứa và cũng không đau. Nhưng ở khấc dương vật bị tưa thành h́nh răng lược. Xin bác sĩ cho biết cháu bị bệnh ǵ và cách điều trị ra sao? - (Nguyễn Long - TPHCM)BS. DƯƠNG MINH HOÀNG trả lời: Qua những điều cháu kể, bác sĩ khó có thể biết đúng căn bệnh và do nguyên nhân ǵ. Chỉ có thể phỏng đoán do siêu vi, herpes hay bị nhiễm trùng v́ ít vệ sinh cá nhân (da quy đầu quá dài). Do chưa biết chính xác nguyên nhân nên không thể khuyên cháu phải xức hay uống thuốc ǵ. Cháu cần đến khám bác sĩ ở BV. Da Liễu - TPHCM, v́ có thấy tận mắt các thương tổn ấy, bác sĩ mới có chẩn đoán chính xác và chỉ định đúng thuốc điều trị. Không nên tự mua thuốc xức theo lời mách bảo v́ có thể làm bệnh khó điều trị hơn.
|
