Hỏi Đáp Sức Khỏe (tt) Tác giả : SK&ĐS * NÔN KHI CÓ THAI Hỏi: Tôi 28 tuổi, có thai được 1 tháng, rất hay bị nôn và ăn không được. Xin bác sĩ cho biết như vậy có ảnh hưởng đến thai không? Có cách nào để khắc phục t́nh trạng này? (Ngọc Hương - Hà Nội) Trả lời: Có đến 50% phụ nữ buồn nôn và nôn khi có thai, rơ rệt nhất vào tuần thứ 2-12 của thai nghén. Thường nặng nhất vào buổi sáng, nhưng cũng có thể xảy ra bất cứ lúc nào trong ngày, nhất là rất dễ buồn nôn khi ngửi thấy mùi nấu nướng, mùi hăng cay của các món xào nấu. Cảm xúc căng thẳng cũng có thể ảnh hưởng đến mức độ nghiêm trọng của cảm giác buồn nôn và nôn. Buồn nôn và nôn khi có thai có thể do 4 nguyên nhân sau: - Những nguyên nhân thường gặp giống như khi không có thai như cảm cúm, do phản ứng với thuốc. - Thay đổi về nội tiết trong 3 tháng đầu có thai chiếm 1/2 số nguyên nhân gây buồn nôn. - Nôn rất nặng (c̣n gọi là nôn ác tính khi có thai) có thể xảy ra bất cứ thời điểm nào trong thời gian thai nghén, làm cho phụ nữ bị mất nước, sút cân, có thể bị rối loạn chuyển hóa và mất cân bằng về điện giải. Nguyên nhân của loại nôn này có thể do sinh học, tâm lư và xă hội. - Những stress trong đời sống xă hội có thể góp phần vào mức độ nghiêm trọng của nôn. Nôn kéo dài phối hợp với mất nước và tiểu ra chất xê-tôn cần phải được điều trị tại bệnh viện. Cảm giác buồn nôn có thể là do sự tăng nhanh nồng độ kích dục tố hCG trong huyết thanh; trong 3 tháng đầu của thai nghén nồng độ hCG trong huyết thanh có thể lên tới 100.000mu/ml. Tuy nhiên, dù mẹ bị mệt và gầy sút v́ nôn nặng nhưng thai thường vẫn phát triển b́nh thường. Điều trị buồn nôn chưa kèm theo biến chứng chỉ cần ăn nhẹ, ăn nhiều bữa và dùng thức ăn khô. Có thể bổ sung liều cao vitamin B6 và các vitamin khác (liều b́nh thường). Nếu có dấu hiệu mất nước th́ truyền dịch. Thuốc chống nôn chỉ dùng như một biện pháp cuối cùng. Hỗ trợ về mặt cảm xúc, t́m ra những yếu tố gây stress trong đời sống, giúp giảm stress cũng rất có ích. BS. ĐÀO XUÂN DŨNG * THOÁT VỊ BẸN Hỏi: Tôi có một cháu trai 21 tháng tuổi. Lúc cháu được 18 tháng, sau khi ăn xong, mẹ tắm cho và thấy tự nhiên cháu khóc thét, bẹn phồng to như quả trứng gà. Một tuần sau, siêu âm cho biết cháu bị thoát vị bẹn phải. Lúc đầu, khi khóc to ruột mới sa xuống nhưng nay bị thường xuyên hơn. Có người mách uống thuốc nam sẽ khỏi nhưng tôi không biết dùng thuốc ǵ và liều lượng ra sao? Khi hỏi th́ bác sĩ bảo phải 6 tuổi mới mổ được... Xin quư báo cho biết trường hợp cháu nên xử lư ra sao? (A.H. Ring - Kon Tum) Trả lời: Trường hợp bệnh của cháu đúng là bị thoát vị bẹn. Đây là một bệnh ngoại khoa có nguyên nhân cơ học là cơ thành bụng vùng bẹn yếu, không đóng kín lỗ bẹn nên ruột sa xuống b́u. Không có bài thuốc nam nào điều trị được bệnh này. Bệnh có thể tự khỏi khi cháu lớn thêm một vài tuổi, lỗ bẹn sẽ tự bít lại nên bác sĩ bảo phải đợi đến 6 tuổi là thế. Bạn có thể cho cháu mặc quần lót hơi chật để giữ ruột ít bị sa xuống hơn và đợi thêm vài năm nữa xem sao. Nhưng nếu bạn quá sốt ruột, có thể đưa cháu đến khám tại khoa Ngoại, BV. Nhi Đồng TPHCM. Các bác sĩ chuyên khoa sẽ quyết định nên chờ hay mổ sớm cho cháu. Mổ sớm ở tuổi này là chuyện chẳng đặng đừng, bệnh vẫn có nguy cơ tái phát sau mổ v́ cơ bụng bít vùng bẹn c̣n phát triển và thay đổi nhiều vào những năm sau đó. BS. DƯƠNG MINH HOÀNG * THUỐC PHÁ THAI DẠNG VIÊN Hỏi: Bạn cháu đă lỡ có thai khoảng 1 tháng. Cháu nghe nói hiện nay có loại thuốc dùng để phá thai mà không cần phải nạo nếu tuổi thai từ 1-8 tuần. Xin bác sĩ cho biết có đúng không. Nếu đúng, thuốc phá thai có gây phản ứng phụ ǵ không? (huongduongtrangus@yahoo.com) Trả lời: Đúng như cháu hỏi, ngày nay người ta có thể phá thai bằng cách dùng thuốc uống, tiêm hoặc đặt âm đạo mà không nhất thiết phải nạo thai như trước đây. Đó là dùng thuốc chống progesterone, gọi là chất antipro-gestogens, nó có ái tính cao nên chiếm vị trí của progesterone trên thụ thể, làm cho progesterone không kết hợp với được thụ thể. Ngày nay người ta đă tổng hợp được nhiều biệt dược khác nhau, ví dụ RU486 là một chất antiprogestogen steroid đă được dùng từ nhiều năm ở Pháp và châu Âu. Mifepristone có thể dùng liều 200-600mg; 36-48 giờ sau bổ sung prostaglandin 1mg, tỷ lệ gây sẩy thai rất cao (trên 95%) ở những bệnh nhân trễ kinh tới 2 tháng (56-63 ngày). Ở các bệnh viện nước ta hiện nay đang dùng viên cytotec, cũng có tác dụng gây sẩy thai, nhưng phải được thực hiện ở các bệnh viện lớn để có thể theo dơi và kiểm tra thật kỹ những tác dụng không mong muốn. Lấy ví dụ như Mifepristone liều 600mg/ngày trên 429 bệnh nhân, tỷ lệ sẩy thai hoàn toàn là 93,2%, sẩy thai không hoàn toàn là 4,4%, thai tiếp tục phát triển là 1,4%, dọa hư thai là 0,9%. Nếu muốn bỏ thai, cháu nên đến các bệnh viện lớn để thực hiện chứ không được tùy tiện phá thai v́ có thể sẽ bị những tai biến khôn lường. GS. PHẠM GIA ĐỨC |
