www YKHOANET

Y HỌC PHỔ THÔNG

Cấp cứu

Sức khỏe trẻ em

Sức khỏe người cao tuổi

Sức khỏe phụ nữ

Cao huyết áp

Bệnh thường gặp

Khớp

Huyết học

Tai mũi họng

Tâm thần

Răng hàm mặt

Bệnh mắt

Pháp y

Thẩm mỹ

Kỹ thuật y khoa

Da liễu

Hỏi đáp sức khỏe

 

 

CHUYÊN ĐỀ GIỚI TÍNH

Nghiên cứu t́nh dục học

Thắc mắc biết hỏi ai

Giới tính

Sách giáo dục giới tính

Sức khỏe t́nh dục

Tṛ chuyện về t́nh dục

HIV/AIDS

Bệnh của cơ quan sinh dục

 

SÁCH THAM KHẢO

260 bệnh tật trẻ em

Bác sĩ vui tính

Dinh dưỡng và an toàn thực phẩm

Giấc ngủ trẻ em

Sức khỏe phụ nữGiải phẫu thẩm mỹ

 

 

NHÂN NGÀY THẾ GIỚI PH̉NG CHỐNG LAO 24/3: VỀ SỬ DỤNG THUỐC KHÁNG LAO

Tác giả : TS. DS. NGUYỄN HỮU ĐỨC (Đại học Y Dược TPHCM)

Trước đây, có thời gian người ta nghĩ rằng đă khống chế được bệnh lao, nhưng từ khi nạn dịch HIV/AIDS diễn biến, bệnh lao cũng theo đó ngày càng phát triển. Hàng năm, tỷ lệ mắc ngày một gia tăng, nhất là ở các nước đang phát triển. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), trong năm 1990 có hơn 8 triệu ca lao mới mắc và gần đây, mỗi năm trung b́nh có khoảng 2,9 triệu người tử vong v́ lao, trong đó 90% xảy ra tại các nước nghèo như nước ta. Người ta cũng ước tính hàng năm, số người mắc bệnh lao sẽ tăng từ 8 triệu lên 11,8 triệu và số ca tử vong v́ lao sẽ tăng từ 2,9 triệu lên 3,5 triệu.

Đẩy mạnh hơn nữa các biện pháp pḥng chống lao

Ở nước ta, trước nay bệnh lao luôn là vấn đề y tế xă hội nghiêm trọng. Tỷ lệ nhiễm lao nói chung trong toàn dân trước đây đă cao, và chắc chắn sẽ tăng cao hơn nữa song song với đại dịch HIV/AIDS. Chương tŕnh pḥng chống lao cần đẩy mạnh các biện pháp như phát hiện sớm những trường hợp lao phổi có vi khuẩn lao (soi trực tiếp thấy có vi khuẩn lao trong đàm), và đặc biệt áp dụng phác đồ hóa trị lao ngắn ngày hữu hiệu nhất để sớm dập tắt nguồn lây lan (sau khi uống thuốc 2-3 tuần, người bệnh không gây ra sự lây lan). Trên phương diện sử dụng thuốc kháng lao, vấn đề được quan tâm nhất vẫn là sử dụng thuốc sao cho thật hiệu quả, an toàn và ngăn chặn sự kháng thuốc. Sự đề kháng thuốc ở vi khuẩn lao rất mạnh nên trong quá tŕnh điều trị, không bao giờ được dùng một thuốc mà phải luôn luôn kết hợp dùng từ hai ba thuốc trở lên. Hiện nay các nhà điều trị rất quan tâm đến hiện tượng vi khuẩn lao đa kháng thuốc (multiple drug resistance), tức vi khuẩn lao có thể đề kháng với nhiều thuốc cùng một lúc.

Để điều trị lao có hiệu quả, các nhà khoa học đă nghiên cứu và đưa ra nhiều phác đồ điều trị. Mỗi phác đồ là sự kết hợp nhiều thuốc, ấn định liều dùng thật thích hợp cho từng t́nh trạng bệnh. Bắt buộc người bệnh phải tuân thủ theo đúng phác đồ khi đă được chỉ định.

Một số điều cần ghi nhận về sử dụng thuốc kháng lao

Như tên gọi, thuốc kháng lao là thuốc chuyên dùng để trị vi khuẩn lao. Tuy nhiên có một số thuốc vừa diệt được vi khuẩn lao vừa trị được các vi khuẩn khác như Streptomycin, Rifampicin. Để ngăn chặn sự kháng thuốc, có khuyến cáo là chỉ nên dùng những thuốc này để trị lao, tránh dùng điều trị các bệnh nhiễm khuẩn khác. Trước đây đă có t́nh trạng sử dụng Streptomycin rất bừa băi. Hiện nay, người ta tránh dùng kết hợp Streptomycin với Penicillin cũng v́ lư do vừa nêu.

Hai hạng thuốc kháng lao

Căn cứ vào hiệu quả, độc tính và cả giá cả, người ta chia thuốc kháng lao ra 2 hạng: hạng 1 và hạng 2.

- Hạng 1: Thuốc kháng lao hạng này được dùng ưu tiên v́ hiệu quả điều trị cao, ít độc tính và rẻ tiền hơn thuốc kháng lao hạng 2. Gồm có: Isoniazid, Rifampicin, Pyrazinamid, Ethambutol, Streptomycin. Khi mới bị, người ta dùng thuốc hạng 1.

- Hạng 2: Chỉ khi điều trị thuốc hạng 1 không có hiệu quả, người ta mới chuyển sang thuốc hạng 2. Thuốc hạng 2 có nhiều bất lợi: Độc, giá đắt, kết quả đôi khi không chắc chắn trong khi thời gian điều trị phải kéo dài (ít nhất là 12 tháng). Gồm có: Kanamycin, Cycloserin, Ethionamid, Prothionamid, PAS, Capreomycin, Amikacin...

Trong hạng thứ 2, có thể kể thêm các thuốc mới đang được nghiên cứu để điều trị lao như: Nhóm fluroquinolon (Ofloxacin, Sparfloxacin), nhóm macrolid (Clarithromycin), rifabutin...

Riêng người bệnh cần ư thức lao là bệnh lây lan mạn tính, khi sử dụng thuốc kháng lao phải tuân thủ phác đồ điều trị theo đúng "3Đ": Đúng, Đủ, Đều.

- Thuốc phải được dùng đúng: Tức là phải dùng đúng các tên thuốc đă được chỉ định trong toa theo phác đồ. Không được bỏ bớt, thêm thuốc hoặc thay đổi thuốc một cách tùy tiện.

- Thuốc phải dùng đủ liều và đủ thời gian: V́ các thuốc kháng lao đều độc nên phải dùng đủ liều hàng ngày. Nếu quá liều sẽ bị ảnh hưởng độc tính của thuốc, c̣n bớt liều th́ thuốc sẽ không hiệu quả và làm vi khuẩn lao kháng thuốc.

Phải dùng thuốc đủ thời gian mà bác sĩ điều trị quy định (tùy theo loại phác đồ, có khi 6 tháng, 9 tháng. Không được ngưng sớm v́ bệnh sẽ không lành, dễ tái phát và khi tái phát sẽ nặng hơn.

- Thuốc phải dùng đều đặn: Thuốc kháng lao thường dùng một lần duy nhất trong ngày. Các thuốc sẽ được uống cùng lúc (uống vào buổi sáng trước khi ăn sáng) trong thời gian dài, ngày nào cũng thế. Người bệnh cần cố gắng tuân thủ đúng, không nên tự ư chia thuốc ra nhiều lần để uống, cũng như không được quên uống thuốc để rồi khi nhớ lại uống bù (v́ có thể gây quá liều).

Từ năm 1995, Tổ chức Y tế Thế giới đă đề ra chiến lược chống lao có tên DOTS (viết tắt của Directly Observed Treatment Short - Course, nghĩa là điều trị lao với phác đồ hóa trị lao ngắn ngày có kiểm soát). Chiến lược này đ̣i hỏi người bệnh được giám sát việc uống thuốc từng liều bởi nhân viên y tế (uống thuốc trước mặt nhân viên y tế) để hoàn tất tốt quá tŕnh điều trị. Mục tiêu của chiến lược DOTS là làm cho việc sử dụng thuốc kháng lao đúng, đủ, đều, đạt hiệu quả cao nhất, nhằm dần dần tiến tới khống chế và thanh toán bệnh lao. Trong DOTS, phác đồ hóa trị lao gọi là ngắn ngày (chỉ dùng thuốc trong 6 tháng) có thể điều trị bệnh lao phổi mới mắc, được viết tắt như sau: 2RHEZ/6RH (tức là trong 2 tháng đầu dùng mỗi ngày 4 thứ thuốc: Rifampicin, Isoniazid, Ethambutol, Pyrizinamid, 4 tháng sau dùng mỗi ngày 2 thứ thuốc: Rifampicin, Isoniazid). Phác đồ vừa kể có thể thay đổi thành 9 tháng (3RHE/6RH) hoặc thay thế một số thuốc khác để đối phó khi bệnh tái phát.

Trong quá tŕnh điều trị lao, người bệnh phải ăn uống đầy đủ các chất, hoạt động và nghỉ ngơi hợp lư, luôn tự theo dơi và báo ngay với thầy thuốc khi có dấu hiệu bất thường nghi là độc tính do tác dụng bất lợi của thuốc. Riêng với trẻ sơ sinh, việc tiêm chủng vaccin chống lao BCG đúng kỹ thuật và có kiểm soát tốt sẽ giúp pḥng bệnh một cách hiệu quả. ?

 


Bệnh nhiễm


90% bệnh nhân lao được điều trị khỏi
Biến chứng ở bệnh nhân sốt rét
Biến chứng ở bệnh nhân sốt rét
Brazil dùng phim porno để… chống AIDS
Báo động t́nh trạng kháng thuốc của bệnh nhân lao
Báo động về nhiễm khuẩn ở bệnh viện tuyến dưới
BƯỚC ĐỘT PHÁ TRONG ĐIỀU TRỊ BỆNH SỐT RÉT 
BẠN BIẾT G̀ VỀ BỆNH LAO?
BẠN BIẾT G̀ VỀ BỆNH VIÊM GAN SIÊU VI VÀ INTERFERON?
BẠN BIẾT G̀ VỀ BỆNH VIÊM GAN SIÊU VI VÀ INTERFERON?
BỆNH CÚM
BỆNH DỊ ỨNG
BỆNH GIUN SÁN
BỆNH LAO PHỔI XƯA VÀ NAY
BỆNH LỴ AMÍP
BỆNH NHIỄM TRÙNG Ở DA
BỆNH THỦY ĐẬU - ĐĂ CÓ VACCIN PH̉NG NGỪA
BỆNH VIÊM GAN LOẠI B (Hepatitis B)
Bệnh AIDS gia tăng trên toàn cầu
Bệnh bạch hầu và cách pḥng chống
Bệnh Chlamydia, một nhiễm khuẩn sinh dục mới nổi lên, hay gặp nhưng dễ bỏ qua, ảnh hưởng đến sinh sản
Bệnh COPD dễ bị chẩn đoán nhầm với suyễn
Bệnh COPD dễ bị chẩn đoán nhầm với suyễn
Bệnh hen - Những số liệu thực tế
Bệnh hen hoàn toàn có thể kiểm soát được
Bệnh hen hoàn toàn có thể kiểm soát được
Bệnh ho gà đang quay trở lại
Bệnh lao hạch
Bệnh lao hạch
Bệnh lao họng
Bệnh lao họng
Bệnh lao là vấn đề khẩn cấp của sức khỏe toàn cầu và ư nghĩa
Bệnh lao lây truyền như thế nào
Bệnh lao lây truyền như thế nào
Bệnh lao đe doạ hàng triệu người
Bệnh lao đe doạ hàng triệu người
Bệnh nhân chưa hiểu đúng về bệnh hen
Bệnh nhân chưa hiểu đúng về bệnh hen
Bệnh nấm candida có thể "công phá" cơ quan nội tạng
Bệnh sốt ṃ có thể làm chết người
Bệnh sốt ṃ có thể làm chết người
Bệnh than và những điều ít được nhắc tới
Bệnh thủy đậu dễ lây
Bệnh thủy đậu dễ lây
Bệnh viêm gan C có thể chữa được
Bỏ trống tuyên truyền HIV trong giới
Bỏ trống tuyên truyền HIV trong giới
Chăm sóc bệnh nhân sốt rét
Chăm sóc bệnh nhân sốt rét
COI CHỪNG SÁN LÁ GAN... LANG THANG CÙNG RAU SỐNG VÀO NGƯỜI!
CON ĐƯỜNG T̀M RA CẤU TRÚC VIRUS INFLUENZA
CÁC BỆNH NHIỄM KHUẨN HÔ HẤP
Cách mới trị khuẩn lao
Cách mới trị khuẩn lao
DỊCH BỆNH - Con người và những thách thức mới
Dịch sởi đang quay trở lại
Dụng cụ phát hiện nhanh bệnh sốt xuất huyết
Gel chống AIDS làm từ nước
Gel chống AIDS làm từ nước
Giun chỉ có thể gây nhiều bệnh nguy hiểm
Giải pháp nào cho thuốc điều trị AIDS giá rẻ ở Việt Nam
GỎI CÁ SỐNG VÀ BỆNH SÁN GAN TẠI VIỆT NAM
Hen đang là gánh nặng cho xă hội
Hen đang là gánh nặng cho xă hội
HIV TRUYỀN TỪ MẸ SANG CON NHƯ THẾ NÀO?
HIV/AIDS: VẤN ĐỀ CHẨN ĐOÁN & THAM VẤN
HƯỚNG DÙNG CÁC THUỐC CHỮA HEN MỚI
Hướng dùng thuốc chữa hen mới
Kháng huyết thanh cứu sống người mắc bệnh truyền nhiễm
Kháng thể thực vật chống virus viêm gan B
Kháng thể thực vật chống virus viêm gan B
Không khí sạch giúp xua đuổi virus gây cảm lạnh
Không khí sạch giúp xua đuổi virus gây cảm lạnh
Không phải ăn kiêng khi trị tiêu chảy
Khả năng nhiễm HIV sau một lần quan hệ t́nh dục là thấp
Khống chế HIV bằng vi khuẩn trong
Khống chế HIV bằng vi khuẩn trong
LAO - HIV: NHỮNG CÁI CHẾT ĐẾN NHANH
Lao kê - căn bệnh nặng có tỷ lệ tử vong cao
Lao kê - căn bệnh nặng có tỷ lệ tử vong cao
Liệu pháp 'sau đêm' giúp ngăn chặn sự lây nhiễm HIV
LOẠI VIRUS MỚI LÂY NHIỄM TỪ KHỈ
Làm ǵ khi phát hiện vật lạ nghi mang khuẩn than
Làm thế nào để kiểm soát tốt bệnh hen
Lại nói về bệnh sốt xuất huyết
Muỗi cũng có thể chống... sốt rét
Muỗi cũng có thể chống... sốt rét
Muỗi thích đốt ai nhất
Mèo cũng có thể lây cúm gà
Mèo cũng có thể lây cúm gà
Mũi điện tử chẩn đoán bệnh viêm nhiễm
Mũi điện tử chẩn đoán bệnh viêm nhiễm
Mẹ bị HIV vẫn bảo vệ được con
Mỗi ngày có 5.000 người chết v́ bệnh lao
MỘT SỐ TIẾN BỘ TRONG ĐIỀU TRỊ AIDS
MỘT VÀI HIỂU BIẾT VỀ  BỆNH THAN
Một trường hợp con truyền HIV cho mẹ qua vết cắn
NGÀY THẾ GIỚI CHỐNG LAO: 24 THÁNG 3
Người Hong Kong hay bị cúm v́... nói nhiều
Nhiễm trùng tai ngoài
Nhiễm trùng tai ngoài
Nhiễm trùng vùng cổ có thể gây chết người
Nhiễm trùng vùng cổ có thể gây chết người
Nhung hươu giúp bệnh nhân SARS giảm đau
Nhung hươu giúp bệnh nhân SARS giảm đau
NHÂN NGÀY THẾ GIỚI PH̉NG CHỐNG LAO 24
Nhận diện vi khuẩn gây bệnh Crohn
NHỮNG CHỨNG BỆNH NGUY HIỂM LÂY LAN QUA ĐƯỜNG T̀NH DỤC CÓ KHẢ NĂNG DẪN ĐẾN VÔ SINH
NHỮNG HOẢNG HỐT SAI LẦM CỦA BÀ MẸ VỀ
NHỮNG ĐIỀU CẦN BIẾT VỀ VIÊM GAN SIÊU VI
Những bệnh mắc phải ở hồ bơi
Những lưu ư trong việc luyện tập ở bệnh nhân hen
Những nguy hiểm từ đồ ăn lạnh
Những nỗ lực mới trong cuộc chiến chống SARS
Những quan niệm đúng và sai về bệnh cảm
Những sai lầm trong pḥng chống sốt xuất huyết ở Việt Nam
Những sai lầm trong pḥng chống sốt xuất huyết ở Việt Nam
Những thắc mắc thường gặp về cảm, cúm
Những điều cần biết về bệnh lao
Những điều cần biết về bệnh lao
Những điều cần biết về bệnh viêm gan E
NÂM MÓNG KHÔNG CHỈ LÀ VÂN ĐỀ THẨM MỸ
Nên hạn chế phạm vi bảo hộ độc quyền thuốc trị AIDS
Nên hạn chế phạm vi bảo hộ độc quyền thuốc trị AIDS
Nước bọt giúp chống nhiễm trùng ở người có hệ miễn dịch yếu
PHAGE HAY THỰC KHUẨN THỂ MỘT LOẠI VIRUS ĐẶC BIỆT
Phát hiện gene kháng bệnh than
Phát hiện loại protein giúp t́m ra liệu pháp chữa hen suyễn
Phát hiện loại protein giúp t́m ra liệu pháp chữa hen suyễn
Phát hiện nhiều ca ấu trùng sán lợn trong năo
PH̉NG CHỐNG SỐT XUÂT HUYẾT - CÔNG VIỆC KHÔNG CHỈ LÀ CỦA RIÊNG NGÀNH Y TẾ
Pḥng chống dịch bệnh trong mùa lũ
Pḥng chống dịch bệnh trong mùa lũ
Pḥng chống lao ngày nay ở Việt Nam
PH̉NG LÂY NHIỄM HIV TỪ MẸ SANG CON
PH̉NG NGỪA VÀ PHÁT HIỆN SỚM BỆNH SỐT XUẤT HUYẾT 
Pḥng xét nghiệm HIV/AIDS nặc danh cho người tự nguyện
Phương pháp mới chữa khỏi hoàn toàn bệnh viên gan C
Phương pháp mới phát hiện virus Dengue gây sốt xuất huyết
Phương pháp mới phát hiện virus Dengue gây sốt xuất huyết
Quá nhiều xà pḥng diệt khuẩn giúp… lan truyền bệnh
Sán lá gan Fasciola bùng phát ở người
Sán lá gan nhỏ - bệnh của những người thích gỏi cá
SÁN LÁ PHỔI - CHUYỆN KHÔNG RIÊNG CỦA... S̀N HỒ
Sát thủ ẩn ḿnh trong máy điều ḥa nhiệt độ
Sưởi ấm bệnh nhân để giảm nguy cơ nhiễm trùng sau mổ
Sẽ có thuốc đặc trị cho bệnh nhân HIV
Sẽ có thuốc đặc trị cho bệnh nhân HIV
SỐNG CHUNG VỚI NGƯỜI BỊ VIÊM GAN
Số người nhiễm HIV ở Quảng Ninh tăng nhanh
Tai biến do thuốc trong điều trị bệnh lao
Thuốc chống sốt rét giảm nguy cơ truyền HIV qua sữa mẹ
Thuốc dạng phối hợp cải thiện tốt triệu chứng hen
Thuốc điều trị AIDS đầu tiên của VN có mặt trên thị trường
Thuốc điều trị HIV/AIDS ở G̣ Vấp được kết luận là tốt
Thái Lan đưa ra thuốc chống AIDS rẻ nhất thế giới
Thương hàn là bệnh lây truyền qua đường t́nh dục
Thủy đậu - bệnh của thời tiết ấm
T́m ra nguồn gốc HIV ở con người
T́m thấy nơi trú ẩn mới của HIV trong cơ thể
Tư vấn trực tiếp giúp giảm sự lây lan của AIDS
Tại sao có ngày hen toàn cầu
Tỏi giúp pḥng và chống bệnh cảm
TỰ BẢO VỆ & PH̉NG CHỐNG VIRUS CÚM
Uốn ván - vũ khí mới trong cuộc chiến chống ung thư vú
VACCIN VIÊM NĂO NHẬT BẢN NH̀N TỪ PHÍA BẢO VỆ SỨC KHỎE NGƯỜI DÂN
Vacxin mới chống viêm màng năo C
VI KHUẨN KHÁNG THUỐC KHÁNG SINH - NỖI LO C̉N ĐÓ
Vi khuẩn truyền tín hiệu cho nhau qua không trung
Virus viêm gan C - một sát thủ thầm lặng
Viêm gan B - nguyên nhân hàng đầu gây xơ gan
VIÊM GAN SIÊU VI TRÙNG VÀ THAI NGHÉN
Viêm nhiễm đường sinh dục - nỗi kinh hoàng của phụ nữ
Viêm Năo Nhật Bản B - Nguy hiểm nhưng có thể đề pḥng - BS. Đoàn Trọng Hiệp
V́ sao kết quả xét nghiệm HIV lúc dương, lúc âm?
V́ sao nữ giới dễ nhiễm HIV
V́ sao nữ giới dễ nhiễm HIV
V́ sao virus cúm A H5N1 khó trị
WHO phản đối việc tiêm chủng hàng loạt pḥng bệnh đậu mùa
Xuất hiện ḍng Ebola mới
Xuất hiện ḍng Ebola mới
Xà bông diệt khuẩn không loại được bệnh viêm nhiễm
Xà bông diệt khuẩn không loại được bệnh viêm nhiễm
Xét nghiệm vi trùng lao mới chính xác và nhanh hơn
Đi chân đất coi chừng nhiễm giun lươn
ĐIỀU TRỊ BỆNH LAO TRONG CÁC T̀NH HUỐNG ĐẶC BIỆT
Đông Âu: Bệnh nhân AIDS mọc lên như nấm
ĐỂ CÓ MỘT VIỆT NAM KHÔNG C̉N CHẾT TRẺ V̀ HIV
Đừng vội tự sát khi bác sĩ bảo bạn nhiễm HIV
Đừng vội tự sát khi bác sĩ bảo bạn nhiễm HIV
Đừng để chết oan v́ hen
Đừng để chết oan v́ hen

YKHOA.NET

BS PHAN XUÂN TRUNG

"Lăng tử giữa thương trường"


 WHO definition of HEALTH:
Health is a state of complete physical, mental and social well-being and not merely the absence of disease or infirmity.


Hệ thống phần mềm quản lư bệnh viện
YKHOA.NET

 

 

Website YKHOANET.COM khai trương ngày 24/12/2000 - Năm thứ Tư.

Website YKHOANET - Y KHOA VIỆT NAM
www.ykhoanet.com www.ykhoa.net 

Web Master: Dr PHAN XUAN TRUNG - phanxuantrung@ykhoa.net

Gởi bài tham gia YKHOANET